انفجار در خطوط انتقال گاز سوریه؛ تهدید کریدورهای جدید انرژی منطقه

انفجارهای اخیر در زیرساخت‌های انرژی سوریه، تلاش‌های دمشق برای تبدیل شدن به یک کریدور استراتژیک انتقال انرژی در منطقه را با چالش‌های امنیتی جدی و تردیدهای گسترده میان سرمایه‌گذاران بین‌المللی روبرو کرده است.

در هفته‌های گذشته، خطوط انتقال گاز در شرق سوریه و نواحی اطراف دمشق هدف حملات هدفمند قرار گرفته‌اند. این اقدامات خرابکارانه منجر به اختلال در پمپاژ گاز به نیروگاه‌ها و در نتیجه قطع گسترده جریان برق در بسیاری از مناطق شده است.

جزئیات حملات به خطوط گاز جبسه و نیروگاه تشرین

اولین حادثه رسمی در ماه اوت رخ داد، زمانی که انفجاری در تاسیسات گازی جبسه در حومه حسکه، فعالیت پمپاژ گاز را متوقف کرد. شرکت نفت سوریه این حادثه را یک اقدام عمدی و خرابکارانه توصیف کرد.

این خط انتقال که بخشی حیاتی از شبکه انرژی سوریه محسوب می‌شود، بار دیگر در اواخر سپتامبر در نزدیکی منطقه الشولا هدف قرار گرفت. انفجار در یک شیر قطع‌کننده باعث آتش‌سوزی شد و جریان گاز را مجدداً مختل کرد. طبق گزارش‌ها، این خط روزانه حدود ۹۵۰ هزار مترمکعب گاز جابه‌جا می‌کند.

علاوه بر این، انفجاری در خط تغذیه نیروگاه حرارتی تشرین در حومه دمشق رخ داد که باعث خروج چندین نیروگاه مهم از مدار و قطعی گسترده برق شد. در حالی که مقامات سوری هنوز علت دقیق انفجار تشرین را مشخص نکرده‌اند، احتمال آسیب‌های عمدی همچنان پابرجاست.

تحلیل بازیگران و منافع در بحران انرژی سوریه

تحلیلگران معتقدند این حملات صرفاً حوادث پراکنده نیستند. با توجه به تلاش سوریه برای بازسازی زیرساخت‌ها و ایجاد مسیرهای جدید برای انتقال نفت عراق به دریای مدیترانه، امنیت این مسیرها به شدت تحت فشار قرار گرفته است.

برخی از ناظران سیاسی، اسرائیل را یکی از بازیگران احتمالی در تضعیف توان اقتصادی و امنیتی سوریه می‌دانند. از این منظر، محدود کردن توان سوریه برای تبدیل شدن به یک گذرگاه انرژی، می‌تواند از مزایای راهبردی برای تل‌آویو باشد.

"هرگونه اختلال در شبکه انرژی، پیام این را به جهان می‌فرستد که سوریه محیطی ناامن برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی بزرگ است."

از سوی دیگر، احتمال فعالیت هسته‌های باقی‌مانده داعش نیز مطرح است؛ گروهی که پیش از این نیز بارها زیرساخت‌های انرژی در سوریه و عراق را هدف قرار داده بود.

رقابت بر سر کریدورهای جایگزین خلیج فارس

بحث بر سر آینده انرژی سوریه، بخشی از یک رقابت بزرگ‌تر برای یافتن مسیرهای جایگزین برای تنگه هرمز است. پروژه‌هایی مانند احیای خط لوله کرکوک-بانیاس می‌تواند مسیرهای جدیدی برای نفت عراق فراهم کند، اما موانع امنیتی و مالی بزرگی در پیش است.

تحلیلگران اسرائیلی نیز بر این باورند که اگر سوریه به یک کشور ترانزیتی قدرتمند تبدیل شود، جایگاه اسرائیل به عنوان مرکز انتقال انرژی از غرب آسیا به اروپا با چالش مواجه خواهد شد. با این حال، تحقق این برنامه‌ها نیازمند ثبات امنیتی و توافقات بین‌المللی است که در شرایط فعلی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.

در نهایت، موفقیت دمشق در ایفای نقش به عنوان کریدور انرژی، مستلزم توانایی این کشور در حفاظت از خطوط انتقال در برابر حملات غیرعامل و مدیریت تنش‌های منطقه‌ای است.