کشف میکروب با ژنوم بسیار کوتاه؛ موجودی که مرزهای حیات را جابه‌جا کرد

دانشمندان در یک کشف شگفت‌انگیز، با میکروبی دریایی روبرو شده‌اند که به دلیل ژنوم بسیار کوتاه خود، مفاهیم سنتی مربوط به حیات و استقلال سلولی را به چالش می‌کشد. این موجود که به گروه باستانیان تعلق دارد، بخش اعظم توانایی‌های حیاتی خود را از دست داده است.

کشف تصادفی سوکونا آرکیئوم میرابیله

پژوهشگران هنگام بررسی دقیق پلانکتون‌های تک‌سلولی از گونه‌ی Citharistes regius در سواحل ژاپن، به‌طور غیرمنتظره با یک رشته دی‌ان‌ای کوچک و ناشناخته مواجه شدند. این یافته که منجر به شناسایی موجود جدیدی به نام سوکونا آرکیئوم میرابیله شد، در میان داده‌های مربوط به سیانوباکتری‌های همزیست یافت گردید.

این میکروب جدید تنها ۲۳۸ هزار جفت‌باز دی‌ان‌ای دارد؛ حجمی که حتی از برخی ویروس‌ها نیز کمتر است و پیش از این در میان باستانیان مشاهده نشده بود.

ساختار ژنتیکی و وابستگی به میزبان

بررسی‌های انجام شده بر روی ژنوم این موجود نشان می‌دهد که آن تقریباً تمامی ژن‌های لازم برای تولید انرژی و دریافت مواد مغذی را از دست داده است. با این حال، بخش‌های کلیدی برای تکثیر دی‌ان‌ای و ساخت پروتئین همچنان در آن حفظ شده است.

جدول مشخصات ژنتیکی میکروب جدید:

حدود یک‌چهارم از این ژنوم به تولید پروتئین‌های بزرگ غشایی اختصاص یافته است. دانشمندان بر این باورند که این ویژگی، نشانه‌ای از تلاش این موجود برای نفوذ به سلول میزبان و بقا از طریق رابطه انگلی است.

مرز میان حیات و بی‌حیاتی

«توانایی حفظ اطلاعات ژنتیکی و تکثیر، معیاری حیاتی برای تعیین مرز میان موجودات زنده و بی‌جان است. این کشف نشان می‌دهد یک سلول تا چه حد می‌تواند ساده شود و همچنان زنده بماند.»

تورستن آلرز، متخصص زیست‌شناسی مولکولی، معتقد است این یافته پنجره‌ای جدید به درک تکامل باز می‌کند. اگرچه هنوز مشخص نیست این میکروب دقیقاً چگونه با میزبان خود تعامل می‌کند، اما مطالعه بیشتر بر روی آن می‌تواند پاسخ‌های مهمی درباره ساده‌ترین اشکال حیات ارائه دهد.

در نهایت، کشف سوکونا آرکیئوم میرابیله نه تنها یک اتفاق زیست‌شناسی، بلکه گامی مهم در بازتعریف استقلال موجودات زنده در دنیای میکروسکوپی است.