طرح «خاتون» برای افزایش مشارکت بانوان در اهدای خون در ۶ شهر ایران

با توجه به پایین بودن نرخ مشارکت زنان در فرآیند اهدای خون، سازمان انتقال خون ایران با اجرای طرحی راهبردی تحت عنوان «خاتون»، تلاش می‌کند تا با رفع باورهای نادرست و بهبود زیرساخت‌ها، سهم بانوان را در تأمین ذخایر خون کشور افزایش دهد.

چالش‌های پیش روی اهدای خون بانوان

گیلدا اسمعیلی‌فر، مسئول اهدای خون بانوان در سازمان انتقال خون، اعلام کرد که در حال حاضر سهم بانوان از کل خون‌های اهدایی در ایران تنها ۵.۲ درصد است. این در حالی است که زنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و در کشورهای توسعه‌یافته، این رقم فراتر از ۵۰ درصد است.

او موانع اصلی را در موارد زیر خلاصه کرد:

• نگرانی از ابتلا به کم‌خونی و فقر آهن پس از اهدای خون
• ترس از فرآیند خون‌گیری و استفاده از سوزن
• دغدغه‌های مربوط به ضعف جسمانی و بیماری
• تداخل فرآیند اهدای خون با مسئولیت‌های خانه‌داری و اجتماعی

بررسی علمی سلامت اهداکنندگان

برای رفع نگرانی‌های موجود، سازمان انتقال خون بر پروتکل‌های دقیق پزشکی تأکید دارد. طبق گفته‌های مقامات این سازمان، تمامی داوطلبان پیش از اهدای خون مورد معاینه قرار می‌گیرند.

همچنین به بانوان در سنین باروری (۱۸ تا ۴۹ سال) جهت حفظ سلامت، مکمل آهن ارائه می‌شود تا جایگزینی خون با سرعت و ایمنی کامل انجام شود.

جزئیات اجرای طرح «خاتون» در شهرهای منتخب

طرح «خاتون» با شعار «از دیرباز تاکنون» به صورت آزمایشی در ۶ شهر زیر در حال اجرا است:

1. بندرعباس
2. بجنورد
3. قزوین
4. سمنان
5. اراک
6. گرگان

در این مرحله، برای هر شهر مبلغ ۱۰ میلیارد ریال بودجه تخصیص یافته تا مراکز اهدای خون تجهیز، مناسب‌سازی و زیباسازی شوند. هدف کوتاه‌مدت این برنامه، دستیابی به افزایش ۵ درصدی مشارکت بانوان در مدت ۶ ماه است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

اگر اجرای آزمایشی طرح «خاتون» با موفقیت همراه باشد، این برنامه از سال ۱۴۰۶ به صورت الزامی در تمامی استان‌های کشور اجرا خواهد شد. افزایش مشارکت بانوان نه تنها یک ضرورت پزشکی، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای تقویت فرهنگ سلامت در خانواده‌ها است.