مهاجرت بیش از ۱۰ هزار متخصص دانشگاه علوم پزشکی تهران به آمریکا و اروپا

بر اساس آمارهای غیررسمی منتشر شده، بیش از ۱۰ هزار دانش‌آموخته دانشگاه علوم پزشکی تهران با هدف ادامه تحصیل یا فعالیت حرفه‌ای، کشور را ترک کرده‌اند. این روند که عمدتاً شامل فارغ‌التحصیلان رشته‌های حساس حوزه سلامت می‌شود، چالش‌های جدی را برای حفظ سرمایه‌های انسانی متخصص در ایران ایجاد کرده است.

رشته‌های پیشرو در موج مهاجرت نخبگان

رئیس دفتر ارتباط با دانش‌آموختگان دانشگاه علوم پزشکی تهران در گزارشی از وضعیت مهاجرت متخصصان، اعلام کرد که بخش بزرگی از این جمعیت مهاجر را متخصصان حوزه‌های زیر تشکیل می‌دهند:

• پزشکی: با بیشترین میزان ریزش در میان رشته‌ها
• دندانپزشکی: در رتبه دوم مهاجرت تخصصی
• داروسازی: از جمله رشته‌های پرطرفدار برای مهاجرت
• پرستاری: با تسهیلات پذیرش بیشتر در برخی کشورهای مقصد

لازم به ذکر است که آمار دقیق این حوزه در اختیار نهادهای رسمی نظیر وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی قرار دارد، اما برآوردها نشان‌دهنده حجم بالای خروج نیروهای متخصص است.

تحلیل عوامل کاهش سرعت مهاجرت و مقاصد اصلی

اگرچه تمایل به مهاجرت همچنان بالا است، اما تغییراتی در سرعت این روند مشاهده می‌شود. با این حال، این کاهش سرعت لزوماً به معنای بهبود شرایط داخلی نیست؛ بلکه سخت‌گیری‌های جدید کشورهای مقصد در پذیرش نیروهای متخصص، یکی از دلایل اصلی کند شدن این روند است.

مقاصد اصلی این متخصصان شامل موارد زیر است:

راهکارهای حفظ سرمایه انسانی و بازگشت متخصصان

برای مقابله با این پدیده، تنها آموزش دادن کافی نیست. دولت و نهادهای علمی باید بر روی محورهای زیر تمرکز کنند:

"برای حفظ نیروهای متخصص، علاوه بر سرمایه‌گذاری در آموزش، باید شرایط رفاهی، فرصت‌های علمی و انگیزه‌های بازگشت دانش‌آموختگان را به طور جدی تقویت کرد."

دانشگاه‌های معتبر جهان تنها به دنبال جذب نیرو نیستند، بلکه با ارائه فرصت‌های پژوهشی و امکانات حرفه‌ای، نخبگان را به خود جذب می‌کنند. بنابراین، ایجاد بسترهای علمی و بهبود کیفیت زندگی در داخل کشور، کلید اصلی جلوگیری از هدر رفت هزینه‌های آموزشی دولت است.