کشف نخستین ستاره سبز جهان؛ زامبی کیهانی که از سیارات تغذیه می‌کند

اخترشناسان با کشف نخستین ستاره سبز جهان، پارادایم‌های سنتی درباره رنگ ستارگان را به چالش کشیده‌اند. این جرم آسمانی که به دلیل بلعیدن سیارات اطراف خود، رنگی فراتر از انتظار دانشمندان به خود گرفته، اکنون به عنوان یک «زامبی کیهانی» در میان محققان شناخته می‌شود.

چرا کوتوله‌های سفید رنگ‌های غیرمنتظره دارند؟

تا پیش از این، تصور می‌شد رنگ ستارگان صرفاً بازتاب‌دهنده دمای سطح آن‌هاست و بقایای ستاره‌ای مانند کوتوله‌های سفید، عمدتاً سفید یا آبی کم‌رنگ هستند. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که این اجرام بسیار فشرده، به دلیل چگالی میلیونی خود، می‌توانند طیف وسیعی از رنگ‌ها شامل سبز، صورتی، فیروزه‌ای و بنفش را به نمایش بگذارند.

این پدیده ناشی از فرآیندهای شیمیایی پیچیده در اتمسفر بسیار چگال آن‌هاست. عناصر خاصی مانند کربن، کلسیم و سدیم می‌توانند با جذب نور در طول‌موج‌های مختلف، رنگ ستاره را به کلی تغییر دهند.

«این ستارگان فوق‌العاده چگال می‌توانند رنگ‌هایی تولید کنند که هیچ‌کس انتظارش را نداشت و برخی از آن‌ها واقعاً مرا شگفت‌زده کردند.» — مارک هالندز، رهبر تیم تحقیق از دانشگاه وارویک

نخستین ستاره سبز؛ زامبی‌ای که از سیارات تغذیه می‌کند

ستاره مرموز WD J1330+6435 که در فاصله ۳۲۶ سال نوری از زمین قرار دارد، نمونه بارز این پدیده است. این کوتوله سفید با جذب مواد سنگی از یک سیاره همراه، اتمسفر خود را با کلسیم، لیتیوم و سدیم غنی کرده است.

وجود سدیم در اتمسفر این ستاره باعث می‌شود بخش نارنجی طیف نوری جذب شده و در نتیجه، یک درخشش سبز رنگ و شبح‌وار از خود ساطع کند. این فرآیند «تغذیه از سیارات»، علت اصلی لقب زامبی کیهانی برای این ستاره است.

کشف طیف‌های رنگی جدید و نادر

تیم تحقیقاتی تنها به ستاره سبز بسنده نکرده و موفق به شناسایی جرم دیگری شده است که می‌تواند قرمزترین یا صورتی‌ترین ستاره شناخته شود. کوتوله سفید WD J1011+2845 در فاصله ۴۸ سال نوری، با انتقال کربن از هسته به سطح، درخشش صورتی مایل به نارنجی منحصربه‌فردی ایجاد می‌کند.

در جدول زیر، مقایسه‌ای از ویژگی‌های این دو کشف مهم آورده شده است:

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

اگرچه این کشف‌ها هیجان‌انگیز هستند، اما محققان تأکید می‌کنند که رنگ سفید همچنان رایج‌ترین حالت برای کوتوله‌های سفید است. برآوردها نشان می‌دهد که از هر ۳۰ کوتوله سفید در جهان، تنها یک مورد دارای رنگ غیرمعمول است. این یافته‌ها که در ژورنال RAS Techniques and Instruments منتشر شده، دریچه‌ای نو به درک شیمی اتمسفر ستارگان باز کرده است.