سیل در تهران؛ مرکز شهر در معرض خطر سیلاب نیست و تنها احتمال آبگرفتگی وجود دارد

با توجه به پیش‌بینی‌های اقلیمی مبنی بر احتمال بارش‌های شدید ناشی از پدیده ال‌نینو، نگرانی‌ها درباره وقوع سیل در تهران افزایش یافته است؛ با این حال، کارشناسان مدیریت بحران تأکید می‌کنند که ساختار هیدرولوژیکی شهر مانع از ورود جریان‌های اصلی سیل به قلب پایتخت می‌شود.

ساختار مدیریت روان‌آب‌ها در پایتخت

شهر تهران دارای زیرساخت‌های گسترده‌ای برای هدایت آب‌های سطحی است. طبق داده‌های موجود، این کلان‌شهر با هشت رودخانه و مجموعاً ۵۵۰ کیلومتر مسیر شامل کانال، تونل و رودخانه، امکان مدیریت جریان‌های آبی را دارد. این مسیرها وظیفه انتقال آب از ارتفاعات شمالی به سمت جنوب را بر عهده دارند.

بر اساس مدل‌سازی‌های تخصصی، روان‌آب‌های حاصل از حوزه آبریز شمال تهران، به جای ورود به مرکز شهر، از طریق شبکه‌ای از کانال‌ها به دو جهت اصلی منحرف می‌شوند:

• مسیر شرق: هدایت آب به سمت سیل‌برگردان شرق، بلوار ابوذر و سپس خروج از مناطق ۱۵ و ۲۰.
• مسیر غرب: هدایت جریان‌ها به سمت سیل‌برگردان غرب و خروج از جنوب غرب شهر.

تفاوت میان سیل و آبگرفتگی سطحی

یکی از نکات کلیدی در تحلیل وضعیت فعلی، تفکیک میان پدیده سیل گسترده و آبگرفتگی مقطعی است. در حالی که پتانسیل وقوع سیل در مناطق مرتفع شمالی (مانند تجریش و امامزاده داوود) وجود دارد، مرکز شهر که دارای تراکم جمعیت و بناهای تاریخی است، تنها ممکن است با پدیده آبگرفتگی سطحی مواجه شود.

"آنچه در مرکز شهر رخ می‌دهد، عمدتاً آبگرفتگی‌های مقطعی است که بیشتر باعث ایجاد اختلال در ترافیک و تردد می‌شود و آسیب‌های ساختاری گسترده ایجاد نمی‌کند."

این آبگرفتگی‌ها ناشی از محدودیت ظرفیت در برخی گلوگاه‌ها یا شیب‌بندی خیابان‌هاست که شهرداری تهران با همکاری شرکت خاکریز آب در حال رفع آن‌ها از طریق توسعه مسیرهای عبور آب است.

توصیه‌های ایمنی برای شهروندان

با توجه به احتمال بروز بارش‌های شدید، رعایت نکات ایمنی برای جلوگیری از حوادث احتمالی ضروری است. متخصصان مدیریت بحران بر موارد زیر تأکید دارند:

1. جدی گرفتن هشدارهای سازمان هواشناسی به صورت مستمر.
2. دوری از مسیرهای آبی: اجتناب از تردد در نزدیکی رودخانه‌ها و دره‌هایی مانند رودخانه کن و دره فرحزاد.
3. احتیاط در تردد در نقاطی که پل‌ها دارای عرض کم یا عمق محدود هستند.

در نهایت، اگرچه تهران پتانسیل مواجهه با سیلاب‌های ناشی از ارتفاعات شمالی را دارد، اما طراحی سیستم‌های هدایت آب و وجود مسیرهای سیل‌برگردان، خطر ورود جریان‌های اصلی به بافت مرکزی شهر را به حداقل رسانده است.