اشتغال زنان؛ پیشتازی در آموزش و درمان، عقب‌ماندگی در صنایع زیرساختی

گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که اگرچه اشتغال زنان در حوزه‌های خدماتی و آموزشی رشد قابل‌توجهی داشته است، اما همچنان یک شکاف جنسیتی عمیق در صنایع استراتژیک و سطوح مدیریتی جهان مشاهده می‌شود.

رتبه‌بندی صنایع بر اساس میزان حضور زنان

بر اساس داده‌های منتشر شده در «گزارش شکاف جنسیتی جهانی ۲۰۲۶» توسط مجمع جهانی اقتصاد، میزان مشارکت زنان در ۱۸ صنعت مختلف با تفاوت‌های چشمگیری همراه است. در حالی که میانگین کلی اشتغال زنان ۴۲ درصد برآورد شده، توزیع این نیرو در بخش‌های مختلف به شرح زیر است:

تحلیل عوامل موثر بر شکاف جنسیتی در بازار کار

پیشتازی زنان در بخش‌های مراقبت‌های درمانی و آموزش، ریشه در الگوهای سنتی و مسیرهای آموزشی طولانی‌مدت دارد. در مقابل، حوزه‌هایی نظیر معدن، تولید و حمل‌ونقل همچنان تحت سلطه مردان قرار دارند.

مطالعات نشان می‌دهد که موانعی همچون فرهنگ‌های انحصاری در محیط کار و محدودیت در فرصت‌های پیشرفت، مانع از حضور مؤثر زنان در مشاغل فنی و زیرساختی می‌شود. حتی در صنایعی که زنان اکثریت کارگران را تشکیل می‌دهند، چالش‌های ساختاری همچنان پابرجاست.

چالش ارتقاء شغلی و سقف شیشه‌ای

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این گزارش، عدم تطابق میان میزان حضور در نیروی کار و رسیدن به جایگاه‌های تصمیم‌گیرنده است. آمارها نشان می‌دهند که:

• زنان ۴۶ درصد از نیروی کار سطح ورودی را تشکیل می‌دهند.
• این رقم در سطح مدیریت ارشد به تنها ۲۳ درصد کاهش می‌یابد.

در نهایت، برای دستیابی به تعادل جنسیتی واقعی، باید علاوه بر افزایش نرخ اشتغال زنان، موانع فرهنگی و ساختاری که مانع از ارتقای آن‌ها به سطوح مدیریتی می‌شود را نیز شناسایی و مرتفع کرد.