تهران پتانسیل وقوع سیل را دارد؛ تحلیل مسیر روان‌آب‌ها و مناطق پرخطر

بر اساس مدل‌سازی‌های تخصصی سازمان مدیریت بحران، شهر تهران پتانسیل وقوع سیل را دارا است؛ هرچند جریان اصلی این سیلاب‌ها به جای مرکز شهر، از سمت ارتفاعات شمالی و حوزه آبریز شمال پدید می‌آید.

ریشه خطر سیل در ارتفاعات شمال تهران

سید علی شریفی، معاون پیشگیری سازمان مدیریت بحران، اعلام کرد که پتانسیل سیلاب در پایتخت مستقیماً با حوزه آبریز ارتفاعات شمالی در ارتباط است. او با اشاره به تجربیات تاریخی مانند سیل سال ۶۶ تجریش و سیل امامزاده داوود، تأکید کرد که بخش‌های شمالی شهر اولین نقاط مواجهه با این پدیده هستند.

در این مناطق، وجود گلوگاه‌های سیلابی می‌تواند منجر به پس‌زدگی آب و خروج از ظرفیت مسیرهای هدایت آب شود. شهر تهران دارای زیرساخت‌های گسترده‌ای شامل ۸ رودخانه و مجموعاً ۵۵۰ کیلومتر مسیر عبور آب (شامل کانال و تونل) است که وظیفه انتقال آب از شمال به جنوب را بر عهده دارند.

استراتژی هدایت روان‌آب‌ها به شرق و غرب

مدل‌های طراحی شده نشان می‌دهند که سیستم کانال‌کشی شهری به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده است که روان‌آب‌های حاصل از بارش‌های شدید را به دو جهت اصلی منحرف کند:

• مسیر شرق: هدایت آب به سمت سیل‌برگردان شرق، عبور از بلوار ابوذر در منطقه ۱۴ و ورود به مناطق ۱۵ و ۲۰ جهت خروج از شهر.
• مسیر غرب: انتقال آب از طریق سیل‌برگردان غرب و خروج از جنوب غرب پایتخت.

شهرداری تهران با همکاری شرکت خاکریز آب، در حال اولویت‌بندی و رفع گلوگاه‌هایی است که ظرفیت پذیرش آب را محدود می‌کنند تا از بروز بحران جلوگیری شود.

تفاوت سیل با آبگرفتگی در مرکز شهر

برخلاف نگرانی‌های عمومی، کارشناسان معتقدند جریان اصلی سیل وارد هسته مرکزی شهر نمی‌شود. آنچه در مرکز پایتخت رخ می‌دهد، بیشتر از نوع آبگرفتگی‌های مقطعی است که پیامدهای زیر را دارد:

در مرکز شهر، شیب‌بندی خیابان‌ها و سیستم‌های جوی‌ساز نقش مهمی در هدایت آب‌های سطحی ایفا می‌کنند، اما در صورت بارش‌های بسیار شدید، احتمال بیرون‌زدگی آب از پیرامون پل‌ها یا نقاط با عرض کم وجود دارد.

توصیه‌های ایمنی برای شهروندان

در صورت وقوع بارش‌های سنگین، اکیداً توصیه می‌شود از تردد در نزدیکی مسیرهای آبی مانند رودخانه کن و دره فرحزاد خودداری نمایید و هشدارها را جدی بگیرید.

در نهایت، مدیریت صحیح روان‌آب‌ها و توجه به هشدارهای هواشناسی می‌تواند از بروز مخاطرات ناشی از پتانسیل سیل در تهران جلوگیری کند.