سرمایه‌گذاری ۵۸۳ میلیارد دلاری چین در فناوری؛ تقابل با کاهش بودجه پژوهشی آمریکا

در حالی که ایالات متحده با چالش‌های بودجه‌ای در بخش‌های پژوهشی روبروست، چین با افزایش چشمگیر سرمایه‌گذاری در حوزه تحقیق و توسعه (R&D)، گام بلندی برای تسلط بر فناوری‌های استراتژیک برداشته است. پکن با اختصاص بیش از ۵۸۳ میلیارد دلار، مسیر خود را برای عبور از گلوگاه‌های تکنولوژیک هموار می‌کند.

تحول در ساختار بودجه پژوهشی چین

آمارهای رسمی نشان می‌دهند که چین در سال ۲۰۲۵ با افزایش ۸.۲ درصدی مخارج تحقیق و توسعه، به رقم خیره‌کننده ۵۸۳ میلیارد دلار دست یافته است. این روند که با میانگین رشد سالانه ۱۰ درصد همراه بوده، نشان‌دهنده تمرکز استراتژیک پکن بر حوزه‌هایی نظیر هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها است.

توزیع بودجه در بخش‌های مختلف چین به شرح زیر است:

رقابت جهانی و تضاد با سیاست‌های آمریکا

شاخص شدت تحقیق و توسعه در چین به ۲.۸ درصد رسیده است که برای نخستین بار از میانگین کشورهای عضو OECD فراتر رفته است. این میزان سرمایه‌گذاری، پکن را در جایگاه دوازدهم جهان قرار می‌دهد و قدرت رقابتی آن را در برابر قدرت‌های سنتی افزایش می‌دهد.

«تقویت پژوهش‌های بنیادین، پیش‌نیاز اصلی برای دستیابی به دستاوردهای بزرگ فناورانه و رفع گلوگاه‌های صنعتی است.»

در مقابل، ایالات متحده با تغییرات سیاست‌های بودجه‌ای در دولت جدید، با کاهش بودجه‌های فدرال مواجه شده است. کاهش ۳۹ درصدی بودجه مؤسسات ملی بهداشت و ۵۵ درصدی بنیاد ملی علوم در لایحه پیشنهادی سال ۲۰۲۶، می‌تواند بر پروژه‌های تحقیقاتی و حفظ نخبگان علمی آمریکا تأثیر منفی بگذارد.

تمرکز بر امنیت ملی و فناوری‌های کلیدی

وزیر علوم و فناوری چین تأکید کرده است که منابع مالی بیشتری به سمت فناوری‌های کلیدی جهت تضمین امنیت ملی و رقابت‌پذیری اقتصادی هدایت خواهد شد. تمرکز اصلی این بودجه‌ها بر استان‌های صنعتی بزرگ مانند گوانگ‌دونگ، جیانگ‌سو و شانگهای است تا از این طریق، وابستگی به فناوری‌های خارجی در بخش‌های حساس کاهش یابد.

در نهایت، می‌توان گفت شکاف میان رویکرد سرمایه‌گذاری چین و آمریکا در حال عمیق‌تر شدن است؛ پکن با تمرکز بر بخش خصوصی و علوم پایه، در حال بازتعریف نظم تکنولوژیک جهان است.