رشد ۷۵ درصدی استرداد مالیات؛ تحول دیجیتال در سازمان امور مالیاتی

سازمان امور مالیاتی کشور با هدف حمایت از نقدینگی و چرخش سرمایه در بنگاه‌های اقتصادی، اقدامات گسترده‌ای را در راستای هوشمندسازی فرآیندها و کاهش مداخلات انسانی آغاز کرده است که نتیجه آن رشد چشمگیر استرداد مالیات در سال جاری است.

تحول در نظام مالیاتی؛ از ممیزی سنتی تا محاسبات سیستمی

سید محمدهادی سبحانیان، رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی، اعلام کرد که استراتژی اصلی این سازمان، گذار از روش‌های سنتی به سمت یک نظام مدرن و دیجیتال است. این تغییر رویکرد باعث شده تا میزان رسیدگی‌های ممیزمحور به اظهارنامه‌های اشخاص حقیقی از ۲۳ درصد در سال ۱۴۰۰ به رقم ناچیز نیم درصد در سال جاری کاهش یابد.

در مورد اشخاص حقوقی نیز روند مشابهی مشاهده می‌شود؛ به طوری که سهم ممیزی از ۶۶ درصد در سال ۱۴۰۲ به حدود ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این اقدامات با هدف کاهش اصطکاک در تجربه مؤدیان و تأمین عادلانه بودجه دولت صورت می‌گیرد.

انقلاب دیجیتال و پایان عصر فاکتورهای کاغذی

اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، نقش کلیدی در حذف اسناد کاغذی ایفا کرده است. طبق داده‌های رسمی، سهم اعتبارات مالیاتی مستند به صورتحساب‌های کاغذی که در تابستان ۱۴۰۱ به ۱۰۰ درصد رسیده بود، در زمستان گذشته به صفر رسانده شد.

"هدف ما حذف بساط فاکتورهای کاغذی و جایگزینی آن‌ها با داده‌های دقیق سیستمی است تا شفافیت کامل برقرار شود."

مبارزه هوشمند با فرار مالیاتی و ساماندهی حساب‌ها

سازمان امور مالیاتی با بهره‌گیری از الگوریتم‌های داده‌محور، در حال رصد الگوهای تراکنش برای پیشگیری از تخلفات است. در این راستا، موارد زیر در دستور کار قرار گرفته‌اند:

• سامانه افشای داوطلبانه: امکان اصلاح اشتباهات اظهارنامه توسط مؤدیان پیش از اعمال جریمه.
• شناسایی انحرافات صنفی: رصد دقیق فعالیت‌های غیرمرتبط در گروه‌هایی مانند پزشکان متخصص و طلافروشان خرده‌فروش.
• کنترل حساب‌های غیرتجاری: الزام به احراز منشأ واریزهای کلان و مبارزه با سوداگری.

چشم‌انداز آینده؛ مالیات بر مجموع درآمد و اصلاح معافیت‌ها

یکی از اولویت‌های راهبردی، اصلاح لایحه ساماندهی معافیت‌های غیرهدفمند و حرکت به سمت نظام مالیات بر مجموع درآمد است. این رویکرد می‌تواند فاصله نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی (GDP) ایران با میانگین‌های جهانی را کاهش دهد.

همچنین طرح‌های نوآورانه‌ای مانند نشان‌دار کردن مالیات با هدف اعطای حق انتخاب پروژه‌های عمومی (مانند بیمارستان‌ها) به مؤدیان حقیقی، برای تقویت اعتماد عمومی و شفافیت بیشتر در دستور کار قرار دارد.

در نهایت، تلاش برای ارتقای فرهنگ مالیاتی از سطوح آموزشی تا رسانه‌های ملی، در کنار هوشمندسازی زیرساخت‌ها، مسیر سازمان را برای دستیابی به درآمدهای پایدار و عادلانه هموار خواهد کرد.