قانون جدید چک؛ الزام استفاده از رمز یک‌بارمصرف برای انتقال چک‌های الکترونیکی

بانک مرکزی با هدف ارتقای سطح امنیت در تراکنش‌های مالی، سیاست جدیدی را برای مدیریت چک‌ها ابلاغ کرد که بر پایه استفاده از رمز یک‌بارمصرف (OTP) استوار است. این اقدام با هدف کاهش ریسک‌های امنیتی و تسهیل فرآیند انتقال چک‌های کاغذی و الکترونیکی در تمامی درگاه‌های بانکی صورت گرفته است.

الزام استفاده از رمز یک‌بارمصرف در فرآیند چک

بر اساس بخشنامه جدید شماره ۰۵/۱۸۸۰۵۵ که به شبکه بانکی ابلاغ شده است، استفاده از رمز یک‌بارمصرف ارسالی به سیم‌کارت متعلق به فرد اقدام‌کننده، برای انتقال چک‌ها الزامی خواهد بود. این قانون شامل هر دو نوع چک‌های کاغذی و الکترونیکی می‌شود تا از هرگونه سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود.

این تصمیم در پاسخ به بازخوردهای دریافتی از بانک‌ها اتخاذ شده است. پیش از این، پیچیدگی‌های مربوط به صدور و نگهداری سخت‌افزاری توکن‌ها و همچنین هزینه‌های لجستیک توزیع گواهی مهر الکترونیکی برای اشخاص حقوقی، چالش‌های جدی در مسیر توسعه چک‌های دیجیتال ایجاد کرده بود.

تسهیل امور اشخاص حقوقی و درگاه‌های غیرحضوری

یکی از محورهای اصلی این بخشنامه، ایجاد رویکرد ثانویه برای درج مهر سازمانی در چک‌های الکترونیکی است. اکنون مشتریان حقوقی می‌توانند بسته به نیاز خود، از دو روش زیر برای ممهور کردن چک استفاده کنند:

• استفاده از گواهی مهر سازمانی
• استفاده از رمز یک‌بارمصرف (OTP) ارسال شده به سیم‌کارت شخص حقوقی یا بهره‌بردار

علاوه بر این، بانک‌ها موظف شده‌اند در تمامی درگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات چک، از این سازوکار برای تعیین وضعیت چک‌های الکترونیکی در فرآیندهای غیرحضوری استفاده کنند.

ملاحظات امنیتی و سامانه شاهکار

اجرای این طرح مستلزم رعایت دقیق پروتکل‌های امنیتی است. تمامی درگاه‌های ارائه خدمات باید اطمینان حاصل کنند که شماره تلفن همراه مورد استفاده، دقیقاً به کد ملی یا شناسه ملی ثبت شده در سامانه شاهکار تعلق دارد. این کنترل دقیق، تضمین می‌کند که عملیات انتقال و ممهور کردن چک‌ها تنها توسط افراد مجاز انجام شود.

«هدف از این تغییرات، تعمیق نفوذ چک‌های الکترونیکی در تعاملات مالی جامعه و ارتقای عملکرد سامانه‌های بانکی از طریق کاهش مخاطرات احتمالی است.»

در نهایت، این تحول در قوانین چک، گامی مهم در جهت دیجیتالی کردن چرخه معاملات مالی و افزایش اعتماد در سیستم بانکی کشور محسوب می‌شود که با تمرکز بر امنیت کاربر، پیچیدگی‌های عملیاتی را به حداقل می‌رساند.