هوش مصنوعی در سینما؛ ابزاری برای اجرا اما ناتوان در قصه‌گویی

در جریان نشست تخصصی «سینما و تجربه زیسته» که در حاشیه چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران برگزار شد، چالش‌ها و فرصت‌های ناشی از ورود هوش مصنوعی به صنعت سینما مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

امیر سحرخیز، کارگردان و تهیه‌کننده انیمیشن، در این نشست تأکید کرد که اگرچه فناوری‌های نوین سرعت تولید را افزایش داده‌اند، اما همچنان در نقطه شروع ایده‌پردازی و روایت داستان، ناتوان هستند.

مرزبندی میان خلاقیت انسانی و نوآوری ماشینی

یکی از نکات کلیدی مطرح شده در این نشست، تفکیک میان مفهوم خلاقیت و نوآوری بود. به گفته سحرخیز، هوش مصنوعی برخلاف تصور عمومی، یک خالق نیست؛ بلکه ابزاری است که می‌تواند ایده‌های انسانی را به اشکال مختلف پیاده‌سازی کند.

"اشتباه بزرگ این است که از هوش مصنوعی در گام اول ایده می‌خواهیم؛ این ابزار در نقطه شروع بسیار ضعیف است و اصل خلاقیت همچنان در اختیار انسان باقی می‌ماند."

وی هشدار داد که تمرکز بیش از حد بر جذابیت‌های بصری و ابزارهای تولیدی، ممکن است فیلم‌سازان را از هدف اصلی سینما یعنی روایت داستان و خلق تجربه‌ای معنادار غافل کند.

چالش‌های ساختاری و حقوقی در سینمای مدرن

ورود پرشتاب فناوری به فضای هنر، علاوه بر تغییر در بازار کار، چالش‌های پیچیده‌ای را نیز به همراه داشته است. این موارد در جدول زیر خلاصه شده‌اند:

همچنین بحث در مورد هوش مصنوعی در حوزه موسیقی و تولید انبوه قطعات بدون روح، نمونه‌ای از تهدید اصالت آثار هنری در دوران کنونی است.

آینده سینما؛ از تولید گروهی تا کنش‌های فردی

با وجود تمام نگرانی‌ها، این فناوری می‌تواند افق‌های جدیدی را باز کند. سحرخیز به تجربه یک فیلم‌ساز فرانسوی اشاره کرد که با استفاده از ابزارهای نوین و روایتی شخصی، توانست در میان آثار پرزرق‌وبرق بدرخشد.

این روند نشان می‌دهد که سینما ممکن است به سمتی حرکت کند که مانند نوشتن رمان، به یک کنش فردی تبدیل شود؛ جایی که یک هنرمند می‌تواند جهان ذهنی خود را مستقیماً و با هزینه‌ای کمتر به تصویر بکشد.

در نهایت، موفقیت در عصر جدید مستلزم آن است که فیلم‌سازان از ابزار استفاده کنند، نه اینکه اجازه دهند ابزار، آن‌ها را از مسیر روایت‌گری و تجربه زیسته انسانی منحرف کند.