بحران کمبود داروهای روان‌پزشکی؛ از سرترالین تا کلومی‌پرامین در بازار ناپدید شدند

بحران داروهای ضد افسردگی و اضطراب در بازار

سید وحید شریعت، رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، هشدار داد که حجم قابل توجهی از داروهای ضروری این حوزه در دسترس بیماران قرار ندارد. وی تاکید کرد که این وضعیت، برخلاف سال‌های گذشته، بسیار بحرانی‌تر شده و بیماران با ریسک تغییر ناگهانی پروتکل‌های درمانی مواجه هستند.

بر اساس اظهارات وی، بسیاری از این داروهای حیاتی که پیش‌تر در داخل تولید می‌شدند، اکنون به دلیل مشکلات تامین مواد اولیه، از قفسه داروخانه‌ها حذف شده‌اند. این وابستگی شدید به واردات مواد اولیه، شریان اصلی تولید داروهای روان‌پزشکی را با چالش جدی روبرو کرده است.

لیست داروهای با کمبود شدید و بدون جایگزین

بسیاری از داروهای تخصصی که برای مدیریت وضعیت‌های روانی بیماران ضروری هستند، در حال حاضر در بازار یافت نمی‌شوند. برخی از این اقلام عبارتند از:

• داروهای ضد افسردگی: شامل ونلافاکسین، دولوکستین، سرترالین و میرتازاپین.
• داروهای ضد اضطراب: از جمله بوسپیرون.
• داروهای آنتی‌سایکوتیک: انواع تزریقی طولانی‌اثر که به شدت با کمبود مواجه هستند.
• اقلام بدون جایگزین: داروی کلومی‌پرامین که برای بیماران مبتلا به وسواس مقاوم به درمان حیاتی است.

«نبود داروهایی مانند کلومی‌پرامین که جایگزین مشخصی ندارند، می‌تواند منجر به بازگشت شدید علائم بیماری در بیماران شود.»

پیامدهای روانی و اجتماعی کمبود دارو

کمبود این دسته از محصولات دارویی تنها یک چالش اقتصادی نیست، بلکه مستقیماً با سلامت روان جامعه در ارتباط است. تغییر ناگهانی دارو یا قطع آن می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

تأثیر تنش‌های منطقه‌ای بر زنجیره تأمین

رئیس انجمن روان‌پزشکان خاطرنشان کرد که اگرچه کمبودها پیش از این نیز وجود داشت، اما پس از وقوع تنش‌های اخیر و جنگ‌های منطقه‌ای، شدت این بحران به مراتب افزایش یافته است. در گذشته، کمبودها مقطعی بود، اما اکنون با یک بحران مداوم و نامشخص در تامین داروهای روان‌پزشکی روبرو هستیم.

در نهایت، وضعیت فعلی بازار دارو نشان‌دهنده یک چالش ساختاری در تولیدات داخلی است که نیازمند توجه فوری سیاست‌گذاران برای جلوگیری از بروز فجایع انسانی در حوزه سلامت روان است.