خطر بیسفنول‌ها؛ ترکیب مواد شیمیایی در وسایل روزمره ریسک سرطان پستان را بالا می‌برد

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض بیسفنول‌های رایج که در بسیاری از اقلام روزمره یافت می‌شوند، می‌تواند با تغییر در روند رشد طبیعی بافت پستان، زمینه‌ساز ابتلا به سرطان در آینده شود.

تأثیر مواد شیمیایی بر سلامت بافت پستان

پژوهشگران دانشگاه‌های تافتس و بوستون در مطالعه‌ای تازه دریافتند که ترکیبات شیمیایی موجود در محصولات مصرفی، به‌ویژه نوعی از بیسفنول‌ها، پتانسیل تغییر ساختار سلولی را دارند. این مواد که در تولید بطری‌های پلاستیکی، قوطی‌های نوشیدنی و اسباب‌بازی‌ها به کار می‌روند، می‌توانند سلامت بافت‌های بدن را به خطر بیندازند.

علاوه بر محصولات پلاستیکی، برخی از مواد به‌کاررفته در محصولات مراقبت از مو، مانند صاف‌کننده‌ها نیز در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. برخلاف مطالعات پیشین که عمدتاً بر مدل‌های حیوانی متمرکز بودند، این تحقیق با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته، پیچیدگی‌های بافت انسانی را نیز مد نظر قرار داده است.

استفاده از اندام‌واره‌ها برای شبیه‌سازی دقیق

برای دستیابی به نتایج دقیق‌تر، دانشمندان از اندام‌واره‌ها (Organoids) استفاده کردند. این ساختارهای سه‌بعدی که از سلول‌های انسانی در آزمایشگاه رشد داده می‌شوند، توانایی بازسازی ویژگی‌های بافت اصلی را دارند.

• استفاده از بافت اهدایی ۱۳ زن جوان سالم برای ساخت مدل‌های آزمایشگاهی.
• قرار دادن مدل‌ها در معرض ترکیبات مختلف شیمیایی طی سه هفته.
• بررسی تغییرات در فعالیت ژن‌ها و اصلاحات شیمیایی DNA.

یافته‌های نگران‌کننده از ترکیب بیسفنول‌ها

نتایج این آزمایش نشان داد که اگرچه هر یک از مواد به‌تنهایی اثرات محدودی دارند، اما ترکیب سه نوع بیسفنول رایج یعنی BPA، BPS و BPF در غلظت‌های بسیار پایین، رشد طبیعی بافت را به‌شدت مختل می‌کند.

«الگوی تغییرات مشاهده شده در این آزمایش، بیشترین شباهت را به ویژگی‌های سرطان مهاجم لوبولار پستان دارد که تشخیص آن با ماموگرافی دشوار است.»

این یافته‌ها لزوماً به معنای اثبات مستقیم سرطان‌زایی نیست، اما نشان می‌دهد که مواجهه با این مواد می‌تواند شرایط بافت را برای بروز بیماری در سال‌های آتی مساعدتر کند.

در نهایت، این پژوهش که در ژورنال PNAS منتشر شده، هشدار می‌دهد که اثرات مولکولی ماندگاری از مواد شیمیایی محیطی بر روی بافت‌های بدن می‌تواند ایجاد شود که مدیریت این ریسک‌ها را ضروری می‌سازد.