تلاش ناکام کشورهای عربی برای شکست انحصار کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز

کشورهای حاشیه خلیج فارس در تلاش‌اند تا با احداث کریدورهای زمینی، وابستگی خود به کابل‌های اینترنت در گلوگاه‌های حساس دریایی را کاهش دهند؛ اما واقعیت‌های ژئوپلیتیک و فنی، این پروژه‌های میلیارد دلاری را با چالشی جدی روبرو کرده است.

بحران امنیت داده در گلوگاه‌های استراتژیک

با گذار اقتصاد جهانی به عصر هوش مصنوعی و رایانش ابری، جریان داده‌ها به اندازه نفت اهمیت یافته است. امروزه بخش عظیمی از تراکنش‌های مالی و ارتباطات نظامی از طریق کابل‌های فیبر نوری زیردریایی منتقل می‌شود که بخش بزرگی از آن‌ها از تنگه هرمز و دریای سرخ عبور می‌کنند.

تنش‌های نظامی در دریای سرخ و حملات به کشتی‌های تجاری، آسیب‌پذیری این زیرساخت‌ها را آشکار کرده است. این موضوع باعث شده تا پایتخت‌های ثروتمندی نظیر ریاض و ابوظبی، به دنبال یافتن مسیرهای جایگزین در خشکی باشند تا امنیت دیجیتال خود را تضمین کنند.

تحلیل پروژه‌های رقیب در مسیرهای زمینی

در حال حاضر، چندین پروژه بزرگ برای تسخیر مسیرهای داده در منطقه در جریان است که هر کدام ائتلاف‌های متفاوتی را نمایندگی می‌کنند:

• پروژه سیلک‌لینک: یک سرمایه‌گذاری ۸۰۰ میلیون دلاری از سوی عربستان سعودی برای اتصال سوریه به مدیترانه.
• پروژه فیبر خلیج (FiG): تلاش قطر برای ایجاد یک حلقه اتصال میان کشورهای خلیج فارس و عراق.
• پروژه ورلدلینک: اتحاد امارات و عراق برای توسعه یک مسیر ترکیبی میان فجیره و مرز ترکیه.

چالش‌های فنی و موانع ژئوپلیتیک

برخلاف انتقال نفت، انتقال داده‌های نوری نیازمند پایداری بسیار بالایی است. مسیرهای زمینی در خاورمیانه با بی‌ثباتی‌های سیاسی در کشورهایی مانند سوریه و عراق روبرو هستند که سوابق تاریخی نشان می‌دهد این پروژه‌ها اغلب در نطفه خفه می‌شوند.

"انتقال از کابل‌های زیردریایی به مسیرهای خشکی، بیش از آنکه یک راهکار امن باشد، یک شرط‌بندی پرهزینه و پرریسک در میان رقابت‌های منطقه‌ای است."

انتقال وابستگی به گلوگاه‌های جدید

تحلیل‌ها نشان می‌دهند که این تلاش‌ها منجر به استقلال واقعی نشده، بلکه تنها نوع وابستگی را تغییر داده‌اند. تمامی این کریدورهای زمینی برای رسیدن به اروپا، در نهایت باید از خاک ترکیه عبور کنند. این مسئله، ترکیه را به یک گلوگاه جدید و استراتژیک در مدیریت ترافیک دیجیتال منطقه تبدیل کرده است.

در نهایت، اگرچه پروژه‌های زمینی می‌توانند به عنوان یک سوپاپ اطمینان عمل کنند، اما به دلیل ظرفیت محدود و ریسک‌های امنیتی، هرگز نمی‌توانند جایگزین کامل کابل‌های اینترنت زیردریایی در مسیرهای اصلی جهان باشند.