شرط جدید بانک مرکزی برای صدور اوراق گام و ممنوعیت استفاده در بازار سرمایه

بانک مرکزی با هدف ساماندهی ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید، دستورالعمل‌های جدید و سخت‌گیرانه‌ای را برای صدور و استفاده از اوراق گام و برات الکترونیکی ابلاغ کرد. طبق این بخشنامه، استفاده از این ابزارها برای فعالیت در بازارهای مالی دیگر مجاز نیست.

محدودیت‌های جدید در استفاده از اوراق گام

بر اساس بخشنامه شماره ۰۵/۱۸۴۴۶۲ که توسط روابط عمومی بانک مرکزی منتشر شده است، شبکه بانکی موظف است از پروتکل‌های جدیدی برای مدیریت ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید (SCF) پیروی کند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این دستورالعمل، ممنوعیت استفاده از اوراق گام و برات الکترونیکی در بازار سرمایه و معاملات سایر دارایی‌های مالی است.

این ابزارها صرفاً باید در راستای تأمین سرمایه در گردش و خرید کالا یا خدمات مربوط به زنجیره تولید به کار گرفته شوند. هرگونه استفاده از این اوراق برای خرید و فروش سهام یا پرداخت سود سهام، مغایر با مقررات جدید اعلام شده است.

الزامات نظارتی و استعلام از سامانه مودیان

بانک مرکزی برای جلوگیری از معاملات صوری و غیرواقعی، شرط اصلی صدور این اوراق را استعلام از سامانه مودیان قرار داده است. بانک‌ها ملزم هستند پیش از هرگونه اقدام، وضعیت صورت‌حساب الکترونیکی را بررسی کنند تا اطمینان حاصل شود که معاملات بر پایه کالا یا خدمات واقعی انجام می‌شود.

علاوه بر این، ۶ الزام اساسی برای بانک‌ها تعریف شده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• اعتبارسنجی دقیق: ارزیابی سوابق اقتصادی متقاضیان برای کاهش ریسک‌های اعتباری.
• ثبت برخط اطلاعات: ثبت تمامی جزئیات عملیاتی از صدور تا تسویه در سامانه‌های نظارتی.
• کاهش نرخ نکول: ارزیابی عملکرد بانک‌ها بر اساس توانایی آن‌ها در کاهش میزان نکول.

مسئولیت‌های قانونی بانک‌ها

در این بخشنامه تأکید شده است که مسئولیت کامل صحت مستندات و رعایت مقررات بر عهده بانک صادرکننده است. در صورت بروز تخلف یا عدم رعایت الزامات، اشخاص تحت نظارت بانک مرکزی با تبعات قانونی جدی طبق قانون بانک مرکزی مصوب ۱۴۰۲ روبرو خواهند شد.

استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید باید صرفاً در چارچوب معاملات واقعی و با رعایت کامل بهداشت اعتباری انجام شود.

در نهایت، این تصمیم بانک مرکزی نشان‌دهنده تلاش برای شفاف‌سازی فرآیندهای مالی و جلوگیری از ورود ابزارهای تأمین مالی به بازارهای پرنوسان سرمایه است تا از پایداری زنجیره تولید حمایت شود.