تعدد ۳۲۰۰ سامانه در ایران؛ چالش‌های تحول دیجیتال و پروژه ایران‌بوم

وزیر ارتباطات با انتقاد از وضعیت موجود، اعلام کرد که تعدد بیش از ۳۲۰۰ سامانه در کشور، فرآیندهای اداری را برای شهروندان پیچیده و دشوار کرده است. وی تأکید کرد که هدف اصلی، گذار از ساختارهای سنتی و کنترل‌محور به سمت یک دولت پلتفرمی و یکپارچه است.

از سرشماری سنتی تا حکمرانی داده‌محور

در نشست هوش مصنوعی و تحول دیجیتال، ستار هاشمی از تغییر بنیادین در روش‌های آماری کشور خبر داد. برخلاف رویکردهای قدیمی که هر دهه یک‌بار انجام می‌شد، سرشماری سال ۱۴۰۵ بر پایه تقاطع‌گیری داده‌های موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف اجرا خواهد شد.

این تحول به معنای دسترسی سریع‌تر به داده‌های به‌روز و کاهش وابستگی به پرسشنامه‌های کاغذی یا فایل‌های اکسل است. وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد:

"ما یک کشور حادثه‌خیز هستیم؛ داشتن پلتفرم‌های یکپارچه باعث می‌شود در زمان وقوع بحران‌هایی مانند سیل، با اشراف کامل بر داده‌ها و خسارات، تصمیم‌گیری‌های مؤثرتری انجام دهیم."

پروژه ملی ایران‌بوم و یکپارچگی زیست‌بوم‌ها

برای حل مشکل پراکندگی خدمات، پروژه بزرگ ایران‌بوم با همکاری سازمان برنامه و بودجه در حال نهایی شدن است. این پروژه بر روی بیش از ۱۶ زیست‌بوم کلیدی تمرکز دارد:

• لجستیک و حمل‌ونقل
• سلامت و بهداشت
• آموزش و پرورش
• امور مالی و مالیاتی

پس از اتمام مراحل طراحی، فراخوان مشارکت بخش خصوصی برای این بسترهای یکپارچه منتشر خواهد شد.

دیدگاه بخش خصوصی: فراتر از دیجیتالی‌سازی ابزارها

نمایندگان اتاق بازرگانی نیز در این نشست به چالش‌های پیش روی فعالان اقتصادی اشاره کردند. شهاب جوانمردی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تهران، معتقد است که صرفاً جایگزین کردن کاغذ با تبلت، تحول دیجیتال نیست؛ بلکه تحول واقعی یعنی دسترسی لحظه‌ای به تحلیل‌ها برای برنامه‌ریزی.

در نهایت، تحقق یک دولت دیجیتال کارآمد مستلزم پایان دادن به بخشی‌نگری نهادها و بازگرداندن مالکیت داده‌ها به مردم است. حرکت به سمت دولت پلتفرمی تنها زمانی موفق خواهد بود که از کنترل‌گری سنتی فاصله گرفته و بر پایه همکاری میان بخش دولتی و خصوصی بنا شود.