ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال در نروژ؛ هدف قرار دادن تیک‌تاک و روبلاکس

دولت نروژ در اقدامی برای حفاظت از سلامت روان و امنیت کودکان، طرحی را برای ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال پرخطر در دستور کار قرار داده است. این لایحه با هدف محدود کردن اثرات مخرب پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک و روبلاکس تدوین شده است.

محدودیت‌های جدید علیه پلتفرم‌های زیان‌بار

بر اساس بیانیه رسمی منتشر شده، دولت نروژ پلتفرم‌هایی را که دارای ویژگی‌های طراحی اعتیادآور یا محتوای نامناسب هستند، در دسته «سرویس‌های زیان‌بار» قرار می‌دهد. این لایحه شامل موارد زیر است:

• ممنوعیت استفاده از اپلیکیشن‌هایی مانند تیک‌تاک، اسنپ‌چت و روبلاکس برای نوجوانان زیر ۱۶ سال.
• الزام شرکت‌های فناوری به پیاده‌سازی سیستم‌های دقیق احراز هویت سنی.
• کنترل دقیق‌تر بر محتواهای ارائه‌شده برای جلوگیری از مواجهه با افراد ناشناس.

این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که پیش‌تر استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیز برای دانش‌آموزان زیر ۱۴ سال در این کشور با محدودیت‌های جدی روبرو شده بود.

دلیل تمرکز بر سلامت عاطفی و شناختی کودکان

«لنه واگسلید»، وزیر امور کودکان و خانواده در نروژ، تأکید کرده است که این قوانین برای مقابله با تهدیدات چندگانه طراحی شده‌اند. او به خطرات زیر اشاره کرد:

«شبکه‌های اجتماعی با ویژگی‌ها و طراحی خاص خود، امنیت و رشد عاطفی، شناختی و جسمی کودکان را به شدت به خطر می‌اندازند.»

از جمله این خطرات می‌توان به بازاریابی‌های غیرقانونی، قابلیت‌های طراحی شده برای ایجاد وابستگی شدید و احتمال برقراری ارتباط با افراد بیگانه اشاره کرد. هدف نهایی این است که شرکت‌های بزرگ فناوری مجبور شوند سازوکارهای آسیب‌زا را از محصولات خود حذف کنند.

الگویی از سیاست‌های جهانی در کنترل فضای مجازی

نروژ با این حرکت، در مسیر سایر کشورهای پیشرو قرار گرفته است. استرالیا پیش از این در دسامبر گذشته، محدودیت سنی زیر ۱۶ سال را برای پلتفرم‌های بزرگی همچون فیس‌بوک و یوتیوب تصویب کرده بود. اکنون کشورهای اروپایی نیز با بررسی سازوکارهای قانونی، تلاش می‌کنند کنترل بیشتری بر دسترسی نسل جوان به دنیای دیجیتال داشته باشند.

در حالی که هنوز واکنش رسمی از سوی مالکان این پلتفرم‌ها دریافت نشده، انتظار می‌رود این لایحه پس از بررسی در پارلمان، به یک قانون اجرایی تبدیل شود. با این حال، برنامه‌های پیام‌رسان و بازی‌هایی که از نظر ایمنی بی‌خطر تشخیص داده شوند، همچنان برای کودکان قابل دسترسی خواهند بود.

نتیجه‌گیری: حرکت نروژ به سمت ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای زیر ۱۶ سال، نشان‌دهنده یک تغییر رویکرد جهانی در مواجهه با چالش‌های دیجیتال و تلاش برای اولویت دادن به سلامت روانی نسل آینده بر آزادی‌های بی‌قید و شرط در فضای مجازی است.