جان مرشایمر: آمریکا در مدیریت بحران‌های اوکراین و خاورمیانه درمانده است

جان مرشایمر، نظریه‌پرداز برجسته روابط بین‌الملل، با تحلیل وضعیت فعلی جهان، بر این باور است که ایالات متحده در مواجهه با بحران‌های پیچیده در اوکراین و خاورمیانه با بن‌بست‌های راهبردی روبه‌رو شده و توانایی مدیریت فوری این تنش‌ها را ندارد.

تحول در نظم جهانی و فروپاشی تک‌قطبی‌گرایی

مرشایمر با اشاره به تغییر پارادایم‌های سیاسی جهان، معتقد است دوران تسلط مطلق آمریکا به پایان رسیده است. او با نقد نظریه «پایان تاریخ»، تأکید می‌کند که جهان از سال ۲۰۱۷ به سمت یک ساختار چندقطبی با محوریت سه قدرت اصلی یعنی آمریکا، چین و روسیه حرکت کرده است.

وی همچنین خاطرنشان کرد که بحران‌های اخیر، از جمله جنگ در غزه، اعتبار اخلاقی غرب را به شدت آسیب زده و رقابت میان قدرت‌های بزرگ را به شکلی بی‌سابقه بازگردانده است.

بحران اوکراین و چالش‌های امنیتی اروپا

در تحلیل وضعیت جنگ اوکراین، این استاد دانشگاه شیکاگو به چند نکته کلیدی اشاره می‌کند:

• محدودیت‌های مالی: وابستگی شدید اوکراین به کمک‌های خارجی و احتمال کاهش حمایت‌های اروپایی.
• برتری نظامی روسیه: توانایی مسکو در هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی و انرژی اوکراین.
• تنش‌های ژئوپلیتیک: خطر انتقال تمرکز آمریکا از اروپا به شرق آسیا در صورت تشدید تنش با چین.

به گفته وی، ادامه دادن به این جنگ بدون یک استراتژی خروج مشخص، می‌تواند برای اوکراین به یک «خودکشی ملی» منجر شود.

ناپایداری در خاورمیانه و تهدید جریان انرژی

مرشایمر همچنین نسبت به گسترش تنش‌ها در منطقه خاورمیانه هشدار داد. او با اشاره به درگیری‌های میان عربستان سعودی و انصارالله یمن، بر آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در این منطقه تأکید کرد.

«حملات به بنادر و خطوط لوله نفت در دریای سرخ می‌تواند صادرات انرژی را مختل کرده و بحران‌های اقتصادی جهانی را تشدید کند.»

وی همچنین معتقد است که فشارهای نظامی بر ایران تاکنون نتوانسته است تغییر چشمگیری در رفتار این کشور ایجاد کند و این موضوع، پیچیدگی مدیریت بحران در خلیج فارس را دوچندان کرده است.

نتیجه‌گیری: دشواری مسیر خروج از جنگ‌ها

در نهایت، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که خروج از درگیری‌های کنونی بسیار دشوارتر از ورود به آن‌هاست. دستیابی به یک معماری امنیتی جدید که منافع قدرت‌های مختلف را تأمین کند، تنها راه پایدار برای جلوگیری از فروپاشی بیشتر نظم جهانی است، هرچند که در شرایط کنونی، این هدف بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسد.