تغییر شیوه محاسبه عوارض طرح ترافیک تهران بر اساس میزان پیمایش خودرو

شهرداری تهران در آستانه اجرای یک تحول بزرگ در مدیریت تردد شهری قرار دارد؛ به‌طوری که عوارض طرح ترافیک تهران از این پس نه بر اساس ورود ساده به محدوده، بلکه بر پایه میزان مسافت طی‌شده و ویژگی‌های سفر محاسبه خواهد شد.

تحول در مدل محاسبه عوارض طرح ترافیک تهران

پس از سال‌ها اجرای مدل‌های مختلف از جمله طرح زوج و فرد و طرح کنترل آلودگی هوا، اکنون بازنگری بنیادینی در ساختار مالی تردد در پایتخت در دست بررسی است. محور اصلی این تغییر، گذار از سیستم ثابت به سمت عوارض شناور است. در این مدل جدید، خودرویی که مسافت بیشتری را در محدوده طرح پیمایش کند، باید مبلغ بیشتری را به عنوان عوارض پرداخت نماید.

این رویکرد جدید تلاش می‌کند تا عدالت را در پرداخت هزینه‌های تردد برقرار کند؛ چرا که در سیستم فعلی، تفاوت میان خودرویی که ساعت‌ها در محدوده پارک شده و خودرویی که مدام در حال حرکت است، در میزان عوارض دریافتی لحاظ نمی‌شود.

معیارهای تعیین نرخ عوارض در نسل جدید مدیریت تردد

بر اساس مصوبات شورای ترافیک شهر، محاسبه نرخ عوارض در طرح جدید تنها بر یک پارامتر متکی نخواهد بود. عوامل زیر در تعیین مبلغ نهایی نقش کلیدی خواهند داشت:

• میزان پیمایش: مسافت دقیق طی شده در محدوده طرح.
• ویژگی‌های سفر: طول سفر و مدت زمان حضور در محدوده.
• وضعیت محیطی: میزان سنگینی ترافیک و سطح آلودگی هوا در زمان تردد.
• میزان آلایندگی: خودروهای با آلایندگی بالاتر، عوارض سنگین‌تری پرداخت خواهند کرد.

این شیوه که شباهت زیادی به مفاهیم طرح LEZ دارد، تلاش می‌کند تا با ترکیب مدیریت آلایندگی و مدیریت پیمایش، اثرگذاری طرح را بر کاهش آلودگی هوا افزایش دهد.

زیرساخت‌های لازم و نیاز به دوربین‌های نظارتی جدید

اجرای این طرح پیشرفته نیازمند تجهیزات پایش دقیق است. مدیرعامل سازمان حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران اعلام کرده است که برای عملیاتی شدن این مدل، نیاز به نصب حدود ۲۵۰ دوربین جدید در محدوده مرکزی شهر وجود دارد.

«هدف ما این است که شهروندان متناسب با میزان استفاده واقعی خود از معابر، هزینه پرداخت کنند و زیرساخت‌های لازم برای این نظارت دقیق در حال تکمیل است.»

در حال حاضر مطالعات دانشگاهی برای بازنگری ساختار کلی طرح در حال انجام است و انتظار می‌رود با تأمین و نصب دوربین‌های مورد نیاز، این تغییرات در سال آینده به مرحله اجرا درآیند.

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

تغییر در شیوه محاسبه عوارض طرح ترافیک تهران نشان‌دهنده حرکت پایتخت به سمت مدیریت هوشمند و مبتنی بر داده است. اگرچه این تغییرات با چالش‌های زیرساختی روبروست، اما هدف نهایی آن کاهش چشمگیر ترافیک و بهبود کیفیت هوای تهران از طریق کنترل دقیق‌تر رفتارهای رانندگان است.