تجارت الکترونیک ایران: رشد ۸ هزار میلیارد تومانی معاملات و چالش سرعت اینترنت

تجارت الکترونیک ایران در سال ۱۴۰۴ با جهشی چشمگیر روبرو شد و ارزش کل مبادلات آنلاین در این کشور با رشد ۴۹ درصدی به رقم ۸ هزار میلیارد تومان رسید. این افزایش ارزش، در حالی رخ داده است که مجموع تراکنش‌ها نیز با ۵.۳ درصد رشد، به مرز ۵.۳ میلیارد مورد رسیده است.

تحلیل زیرساخت‌های ارتباطی و سرعت اینترنت

گزارش‌های منتشر شده از وضعیت زیرساخت‌های دیجیتال نشان‌دهنده دسترسی گسترده کاربران به شبکه است. ضریب نفوذ اینترنت در ایران به ۱۵۶.۸ درصد و میزان نفوذ تلفن همراه به ۱۹۵ درصد رسیده است که نشان از اشباع بالای بازار موبایل دارد.

با این حال، کیفیت تجربه کاربری از نظر سرعت همچنان با استانداردهای جهانی فاصله دارد. طبق آمارهای ثبت شده:

این شکاف در سرعت نشان می‌دهد که سرعت اینترنت در ایران تقریباً نصف میانگین جهانی است.

ساختار بازار و رفتار مصرف‌کنندگان

در حوزه فعالیت‌های تجاری، تعداد اینمادهای فعال با ۳۱ درصد رشد به ۴۰۲ هزار مورد رسیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ستون فقرات این حوزه را افراد بین ۳۰ تا ۴۰ سال تشکیل می‌دهند. همچنین، بخش بزرگی از کسب‌وکارها (۴۷.۷ درصد) بدون داشتن فروشگاه فیزیکی و مستقیماً وارد فضای دیجیتال شده‌اند.

کانال‌های اصلی فروش و بازاریابی

• شبکه‌های اجتماعی: ۷۷.۱ درصد از کسب‌وکارها
• پیام‌رسان‌ها: ۶۲.۶ درصد از کسب‌وکارها
• تلفن و پیامک: همچنان با سهمی قابل توجه

تأثیر بحران‌ها بر روند معاملات آنلاین

حمید توفیقی، رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، در تحلیل روند سال جاری اشاره کرد که نوسانات سیاسی و فنی بر رفتار خریداران اثر مستقیم داشته است. اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی و قطعی اینترنت در ماه اسفند، باعث شد که برخلاف روند صعودی معمول در فصل نوروز، معاملات با افت ۸ درصدی مواجه شود.

«رشد ارزش معاملات در ماه‌های عادی سال به طور میانگین بالای ۶۰ درصد بوده است، اما هر بار که ناامنی یا قطعی اینترنت رخ داده، رفتار مصرف‌کننده به سمت خرید حضوری یا تعویق خرید تغییر کرده است.»

در مجموع، با وجود چالش‌های زیرساختی و تورمی، تجارت الکترونیک در ایران مسیری پایدار و رو به رشد را طی می‌کند که سهم آن از کل تراکنش‌های بانکی کشور به طور مداوم در حال افزایش است.