بحران هزینه‌های درمان؛ چرا بیمه‌ها توان مقابله با گرانی دارو را ندارند؟

افزایش بی‌سابقه هزینه‌های درمانی و تورم شدید در بخش سلامت، باعث شده است که حتی درمان بیماری‌های ساده‌ای نظیر سرماخوردگی، بار مالی سنگینی را بر دوش خانواده‌ها قرار دهد. در حالی که قیمت‌ها به شدت صعود کرده، سیستم‌های حمایتی و پوشش‌های بیمه‌ای همچنان قادر به جبران این شکاف نیستند.

بحران در پوشش بیمه‌ای و افزایش هزینه‌های درمان

با توجه به رشد نرخ ارز و تورم عمومی، هزینه‌های مربوط به خدمات تشخیصی، آزمایشگاهی و خرید دارو به طور چشمگیری افزایش یافته است. کارشناسان اقتصاد سلامت معتقدند که ناکارآمدی سازوکارهای پرداخت در نظام بیمه‌ای، باعث شده است که بخش بزرگی از هزینه‌ها مستقیماً از جیب مردم پرداخت شود.

در حال حاضر، هزینه مراجعه به پزشک و تهیه دارو برای یک سرماخوردگی ساده می‌تواند تا ۲ میلیون تومان برسد. این وضعیت برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن که نیازمند درمان‌های طولانی‌مدت هستند، بحرانی‌تر و نگران‌کننده‌تر است.

بدهی‌های سنگین دولت و کوچک شدن بازار دارو

یکی از چالش‌های اصلی در زنجیره تأمین سلامت، بدهی‌های انباشته دولت به تولیدکنندگان و مراکز درمانی است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که مجموع مطالبات معوقه به زنجیره دارو به رقم تکان‌دهنده ۲۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

این اختلالات مالی در کنار تغییر سیاست‌های ارزی، منجر به پیامدهای زیر شده است:

• کاهش ۱۰ درصدی اندازه دلاری بازار داروی ایران
• افزایش هزینه‌های لجستیک و حمل مواد اولیه از چین
• تضعیف قدرت نقدینگی شرکت‌های تولیدکننده داخلی
• قرار گرفتن بیماران در دوراهی انتخاب بین «داروی گران» یا «کمبود دارو»

لزوم بازطراحی نظام سلامت و هوشمندسازی بیمه‌ها

برای خروج از این بن‌بست، متخصصان بر ضرورت اصلاح نظام بازپرداخت بیمه‌ای و اختصاص بودجه واقعی به بخش سلامت تأکید دارند. سیستم‌های فعلی فاقد انعطاف‌پذیری لازم هستند؛ در حالی که در کشورهای پیشرفته، بیمه‌ها بر اساس نیاز فردی و نوع بیماری (ساده یا مزمن) بسته‌های حمایتی متفاوتی ارائه می‌دهند.

«وظیفه حاکمیت است که میان حق تولیدکنندگان و توان خرید مردم تعادل برقرار کند تا بیماران مجبور به رها کردن درمان خود نباشند.»

در نهایت، اگرچه فشار اقتصادی بر پزشکان و تولیدکنندگان نیز محسوس است، اما اولویت اصلی باید بر تقویت پوشش بیمه‌ای برای اقشار کم‌درآمد و بیماری‌های پرهزینه متمرکز شود تا از فروپاشی زنجیره سلامت جلوگیری گردد.