تدوین دستورالعمل استفاده از پساب تصفیه‌شده در کشاورزی توسط دانشگاه شیراز

دانشگاه شیراز با امضای قراردادی پژوهشی، گام مهمی در جهت مدیریت بحران کم‌آبی برداشته است. این مرکز علمی با همکاری شرکت آب و فاضلاب شیراز، در حال تدوین یک دستورالعمل جامع برای بهره‌برداری اصولی از پساب تصفیه‌شده در بخش کشاورزی است تا از منابع آب شیرین و زیرزمینی محافظت شود.

ضرورت مدیریت منابع آب در مواجهه با خشکسالی

با توجه به تداوم پدیده‌های اقلیمی نظیر کاهش بارندگی و خشکسالی‌های طولانی‌مدت، تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی با چالش‌های جدی روبرو شده است. در این میان، استفاده از منابع آب نامتعارف، به‌ویژه پساب تصفیه‌شده، می‌تواند به‌عنوان یک راهکار استراتژیک برای کاهش فشار بر ذخایر آب زیرزمینی مطرح شود.

استفاده از این منابع، علاوه بر حفظ کیفیت آب‌های شیرین، می‌تواند نقش موثری در کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از دفع فاضلاب ایفا کند. با این حال، این فرآیند نیازمند رعایت دقیق استانداردهای بهداشتی و ارزیابی اثرات جانبی بر اکوسیستم است.

محورهای اصلی طرح پژوهشی دانشگاه شیراز

این پروژه با هدف پاسخگویی به نیازهای اجرایی و حل مسائل کلان حوزه آب، ابعاد مختلف فنی و زیست‌محیطی را مورد مطالعه قرار می‌دهد. محورهای کلیدی این تحقیق عبارتند از:

• بررسی استانداردهای جهانی: مقایسه و تحلیل استانداردهای مختلف برای استفاده از پساب.
• ارزیابی خاک و گیاه: شناسایی تأثیرات شیمیایی و فیزیکی پساب بر ویژگی‌های خاک و سلامت محصولات.
• مدیریت سامانه آبیاری: بررسی نحوه مدیریت و بهینه‌سازی سیستم‌های توزیع آب.
• آزمایش‌های میدانی: انجام تست‌های صحرایی برای پایش دقیق اثرات آبیاری با پساب.

تدوین دستورالعمل جامع برای کشاورزی پایدار

یکی از خروجی‌های بنیادین این همکاری، ارائه یک راهنمای علمی و کاربردی است. این دستورالعمل جامع با در نظر گرفتن متغیرهایی نظیر کیفیت پساب، نوع خاک و گونه‌های گیاهی، بستری امن برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی فراهم خواهد کرد.

بهره‌گیری اصولی از پساب تصفیه‌شده، در صورت رعایت الزامات فنی و بهداشتی، می‌تواند به حفظ منابع آب سطحی و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی منجر شود.

در نهایت، این قرارداد میان دانشگاه شیراز و شرکت آب و فاضلاب، پیوندی میان دانش آکادمیک و نیازهای عملیاتی است که می‌تواند به مدیریت پایدار منابع آب در استان فارس و کل کشور کمک شایانی نماید.