تحقیقات جدید از یک واقعیت تاریخی پرده برداشته است: قراردادهای محرمانه سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، نقش حیاتی در تداوم فعالیت‌های تجاری استیو جابز و بقای شرکت NeXT ایفا کرده‌اند. این همکاری‌های پنهانی در دوران بحرانی اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ میلادی، از فروپاشی احتمالی این شرکت جلوگیری کرد.

افشاگری درباره همکاری سیا و شرکت نکست

طبق یافته‌های شارون واینبرگر، روزنامه‌نگار متخصص امنیت ملی، سفارش‌های بزرگ سازمان‌های اطلاعاتی فراتر از یک خرید ساده بود. اگرچه در ابتدا تصور می‌شد نقش آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته (DARPA) در نجات این شرکت کلیدی بوده، اما اسناد نشان می‌دهند که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) مشتری اصلی و استراتژیک بوده است.

«سیا از توان پردازشی و قابلیت‌های شبکه‌ای پیشرفته کامپیوترهای نکست برای تحلیلگران تصاویر ماهواره‌ای خود استفاده می‌کرد.»

این سیستم‌ها قرار بود ابزاری قدرتمند برای پردازش، تحلیل و اشتراک‌گذاری داده‌های حساس در میان جامعه اطلاعاتی ایالات متحده باشند.

چرا تکنولوژی نکست برای نهادهای امنیتی جذاب بود؟

استیو جابز پس از خروج از اپل، تمرکز خود را بر ساخت سخت‌افزاری گذاشت که برای محیط‌های علمی و حرفه‌ای طراحی شده بود. با وجود قیمت بالای محصولات، ویژگی‌های زیر باعث شد سازمان‌های دولتی به سراغ آن‌ها بروند:

• توان پردازشی بالا: مناسب برای محاسبات سنگین و تحلیل داده‌ها.
• طراحی پیشرفته: کیفیت ساخت فراتر از استانداردهای بازار مصرفی.
• قابلیت‌های شبکه: امکان ارتباط امن و سریع میان تحلیلگران.

این سفارش‌های سازمانی بزرگ، جریان نقدی لازم برای پوشش هزینه‌های سنگین تحقیق و توسعه (R&D) را برای شرکت فراهم کرد.

میراث تکنولوژیک: از نکست تا اپل مدرن

اهمیت شرکت نکست تنها به بقای مالی محدود نمی‌شود. این شرکت در حوزه نرم‌افزار تحولی بنیادین ایجاد کرد. در واقع، وقتی اپل در سال ۱۹۹۶ شرکت نکست را خریداری کرد، نه تنها جابز را بازگرداند، بلکه زیرساخت‌های نرم‌افزاری آینده را نیز خرید.

سیستم‌عامل توسعه‌یافته در دوران فعالیت نکست، سنگ‌بنای سیستم‌های عامل امروزی از macOS گرفته تا iOS شد. بدون این دوران همکاری با نهادهای اطلاعاتی، احتمالاً مسیر تکامل محصولات فعلی اپل کاملاً متفاوت می‌بود.

در نهایت، می‌توان گفت که همکاری‌های استراتژیک با سازمان‌های اطلاعاتی، فراتر از یک معامله تجاری، عاملی تعیین‌کننده در شکل‌گیری امپراتوری تکنولوژی امروز بود.