راهبرد هرمز صفر؛ تلاش امارات برای دور زدن تنگه هرمز از طریق فجیره

تلاش‌های فزاینده امارات متحده عربی برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز از طریق توسعه زیرساخت‌های انرژی در بندر فجیره، ابعاد جدیدی از راهبرد «هرمز صفر» را نمایان کرده است. این رویکرد با هدف ایجاد مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت و گاز در شرایط بحرانی شکل گرفته است.

تحول در بندر فجیره و راهبرد هرمز صفر

بندر فجیره که پیش‌تر منطقه‌ای آرام و تفریحی شناخته می‌شد، اکنون به کانون فعالیت‌های راهبردی منطقه تبدیل شده است. افزایش چشمگیر عملیات انتقال محموله از کشتی به کشتی، نشان‌دهنده تغییر ماهیت این بندر است. طبق گزارش‌های موجود، این رقم از ۸۰ مورد در ماه اوت به ۱۲۰ مورد در ماه سپتامبر رسیده است.

این تحول با تکیه بر موقعیت جغرافیایی امارت در ساحل دریای عمان و توسعه خطوط لوله صورت می‌گیرد. امارات با بهره‌گیری از این موقعیت، درصد زیادی از ریسک‌های ناشی از درگیری‌های احتمالی در تنگه هرمز را مدیریت می‌کند.

زیرساخت‌های انرژی و ظرفیت‌های جایگزین

برای تحقق این هدف، زیرساخت‌های کلیدی در منطقه ایجاد شده است که جزئیات آن در جدول زیر قابل مشاهده است:

با وجود این پیشرفت‌ها، چالش‌های جدی همچنان باقی است. تنگه هرمز همچنان به عنوان حیاتی‌ترین شریان انرژی جهان شناخته می‌شود و مسیرهای جایگزین، به‌ویژه برای انتقال کالاهای حجیم مانند کودهای شیمیایی و گاز طبیعی مایع‌شده (LNG)، با محدودیت‌های اقتصادی و لجستیکی روبرو هستند.

چالش‌های امنیتی و محدودیت‌های جغرافیایی

اگرچه قرارگیری در خارج از تنگه هرمز سطح امنیت را افزایش می‌دهد، اما زیرساخت‌های بندری و مخازن ذخیره‌سازی همچنان در معرض تهدید قرار دارند. موضوع بیمه جنگ یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان اقتصادی است؛ بیمه‌گران برای کاهش نرخ حق بیمه، خواستار ثبات سیاسی و صلح پایدار در منطقه هستند.

علاوه بر مسائل امنیتی، عوارض طبیعی منطقه شامل کوهستان‌های صخره‌ای، توسعه زمین را با دشواری مواجه کرده است. این امر باعث شده تا گسترش زیرساخت‌ها عمدتاً از طریق روش‌های پرهزینه احیای اراضی دریایی انجام شود.

«این جنگ شوم فرصتی است برای فجیره که شاید تنها یک بار در طول عمر به وجود بیاید.»

در نهایت، اگرچه امارات در مسیر افزایش تاب‌آوری اقتصادی خود گام برداشته، اما جایگزینی کامل تنگه هرمز با مسیرهای دیگر، به دلیل حجم عظیم تجارت و هزینه‌های لجستیکی، همچنان یک چالش بزرگ خواهد بود.