تهدید کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز؛ بحران احتمالی در ارتباطات دیجیتال منطقه

تهدید قطع کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز، نگرانی‌های امنیتی و اقتصادی کشورهای حوزه خلیج فارس را به شدت افزایش داده است. این زیرساخت‌های حیاتی که شریان اصلی ارتباطات دیجیتال منطقه محسوب می‌شوند، در معرض آسیب‌هایی قرار دارند که می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک اختلال ساده در سرعت اینترنت داشته باشد.

اهمیت استراتژیک کابل‌های زیردریایی در منطقه

بر اساس داده‌های منتشر شده، بیش از ۹۹ درصد ترافیک داده‌های بین‌المللی همچنان از طریق شبکه‌های گسترده کابل‌های زیردریایی منتقل می‌شود. در منطقه خلیج فارس، هفت سامانه اصلی کابل زیردریایی از مسیر تنگه هرمز عبور می‌کنند که کشورهای مختلفی از جمله ایران، امارات، قطر، عربستان سعودی، کویت، بحرین و عراق را به شبکه‌های جهانی آسیا و اروپا متصل می‌سازند.

برخی از این مسیرهای ارتباطی دارای ظرفیت‌های بسیار بالایی هستند که از ده‌ها تا بیش از صد ترابیت بر ثانیه متغیر است. آسیب هم‌زمان به این کابل‌ها می‌تواند ظرفیت ارتباطی کشورهای منطقه را به شدت کاهش دهد.

پیامدهای احتمالی اختلال در زیرساخت‌های دیجیتال

اختلال در این مسیرهای حیاتی تنها یک مشکل فنی برای کاربران خانگی نیست، بلکه می‌تواند کل اکوسیستم دیجیتال منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. مهم‌ترین حوزه‌هایی که در معرض خطر قرار دارند عبارتند از:

• خدمات بانکی و مالی: اختلال در تراکنش‌های آنلاین و سیستم‌های پرداخت.
• مراکز داده و خدمات ابری: آسیب به زیرساخت‌های شرکت‌های بزرگی نظیر آمازون، مایکروسافت و هواوی که در منطقه مستقر هستند.
• تجارت الکترونیک: توقف یا کندی شدید در فعالیت فروشگاه‌های آنلاین.
• پلتفرم‌های رسانه‌ای: کاهش سرعت و اختلال در دسترسی به سرویس‌هایی مانند یوتیوب و تیک‌تاک.

تجربه گذشته و مسیرهای جایگزین

تاریخ نشان داده است که آسیب به کابل‌های زیردریایی می‌تواند اثرات گسترده‌ای داشته باشد. برای نمونه، در سپتامبر ۲۰۲۵، آسیب به کابل‌های SEA-ME-WE 4 و FALCON در دریای سرخ، باعث کندی شدید اینترنت در خاورمیانه و جنوب آسیا و افزایش تأخیر در سرویس‌های ابری مایکروسافت شد.

آسیب به این زیرساخت‌ها محدود به یک کشور خاص نخواهد بود و کل منطقه، از جمله ایران و همسایگانش را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

اگرچه کشورها دارای مسیرهای جایگزین از طریق شبکه‌های زمینی و کابل‌های دیگر هستند، اما نگرانی اصلی این است که آسیب گسترده به کابل‌های تنگه هرمز و دریای سرخ، باعث فشار بیش از حد بر این مسیرهای جایگزین و در نهایت گسترش بحران ارتباطی به سایر نقاط جهان شود.

در نهایت، پایداری زیرساخت‌های ارتباطی در تنگه هرمز برای امنیت اقتصادی و دیجیتال منطقه حیاتی است و هرگونه آسیب به این کابل‌ها می‌تواند زنجیره‌ای از اختلالات در خدمات اساسی زندگی مدرن را به دنبال داشته باشد.