هشدار سازمان ملل: عبور از مرز ۱.۵ درجه گرمایش جهانی اجتناب‌ناپذیر شد

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) در جدیدترین گزارش خود با اعترافی تکان‌دهنده اعلام کرد که هدف نگه داشتن دمای زمین در محدوده ۱.۵ درجه سانتی‌گراد دیگر عملی نیست. این سازمان تأکید کرد که اکنون تمرکز جهانی باید بر کاهش مدت زمان و شدت عبور از این مرز قرار گیرد تا از فجایع زیست‌محیطی غیرقابل بازگشت جلوگیری شود.

واقعیت تلخ: عبور از مرزهای تعیین‌شده

سال‌ها ناتوانی در اجرای تعهدات اقلیمی باعث شده است که جهان با واقعیت جدیدی روبرو شود. با توجه به پدیده‌هایی مانند ال‌نینو و افزایش مداوم انتشار کربن، بسیاری از کارشناسان معتقدند که ما عملاً از مرز ۱.۵ درجه عبور کرده‌ایم. گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که سیاست‌های فعلی کشورها تنها می‌تواند دما را تا پایان قرن به ۲.۸ درجه برساند که بسیار فراتر از اهداف توافق پاریس است.

"دهه‌ها اقدامات ناکافی اقلیمی، عبور از مرز ۱.۵ درجه را اجتناب‌ناپذیر کرده است." این جمله‌ای است که در گزارش UNEP به وضوح دیده می‌شود و نشان‌دهنده تغییر پارادایم از «جلوگیری از گرمایش» به «مدیریت بحران عبور از مرز» است.

نقشه راه جدید: حذف کربن و کاهش شدید انتشار

برای اینکه جهان بتواند در بهترین حالت، دما را به ۱.۸ درجه محدود کند، استراتژی‌های بسیار سخت‌گیرانه‌ای لازم است. این مسیر شامل دو رکن اصلی است:

• کاهش شدید انتشار: گازهای گلخانه‌ای باید تا سال ۲۰۴۰ حدود ۷۰ درصد کاهش یابند.
• تکنولوژی حذف کربن: نیاز به خارج کردن ۳۲۰ گیگاتن دی‌اکسید کربن از جو تا پایان قرن احساس می‌شود.

همچنین، گذار از سوخت‌های فسیلی باید با سرعت بسیار بیشتری انجام شود. طبق سناریوی پیشنهادی، مصرف زغال‌سنگ برای تولید برق باید تا سال ۲۰۳۵ به میزان ۷۵ درصد کاهش و تا سال ۲۰۴۰ به طور کامل حذف شود.

چالش‌های پیش رو در مسیر گذار انرژی

با وجود رشد سریع انرژی‌های خورشیدی و بادی، تقاضای جهانی برای انرژی چنان بالاست که این منابع هنوز نمی‌توانند جایگزین مناسبی برای سوخت‌های فسیلی باشند. جدول زیر تفاوت میان وضعیت فعلی و نیازهای واقعی برای رسیدن به هدف حداکثر ۱.۸ درجه را نشان می‌دهد:

در نهایت، اگرچه هدف اولیه ۱.۵ درجه از دست رفته است، اما تلاش برای محدود کردن گرمایش به زیر ۲ درجه و کاهش مدت زمان عبور از مرز، همچنان حیاتی است. موفقیت در این مسیر مستلزم همکاری بی‌سابقه کشورها و تغییر بنیادین در ساختار مصرف انرژی جهانی است تا از فروپاشی سیستم‌های حیاتی زمین جلوگیری شود.