گرمایش زمین در مسیر ۲٫۸ درجه‌ای؛ شکست پیمان اقلیمی پاریس

گزارش‌های جدید سازمان ملل نشان می‌دهد که تلاش‌های جهانی برای مهار تغییرات اقلیمی با چالشی بی‌سابقه روبه‌رو است. بر اساس تحلیل‌های انجام شده، گرمایش زمین با تداوم سیاست‌های فعلی، احتمالاً تا پایان این قرن به ۲٫۸ درجه سانتی‌گراد خواهد رسید که این رقم بسیار فراتر از مرزهای ایمن تعیین شده است.

شکست در تحقق اهداف پیمان پاریس

توافق‌نامه پاریس با هدف محدود کردن افزایش دمای جهانی به ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد منعقد شده بود تا از پیامدهای فاجعه‌بار زیست‌محیطی جلوگیری شود. با این حال، سرعت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در سطح بین‌المللی بسیار ناچیز بوده است. اکنون دانشمندان معتقدند دستیابی مستقیم به این هدف دیگر ممکن نیست و تنها راه باقی‌مانده، عبور موقت از این آستانه و سپس کاهش شدید دما از طریق فناوری‌های نوین است.

"تکیه بر فناوری‌های آینده برای جبران گرمایش امروز، نوعی خوش‌بینی غیرواقع‌بینانه است."
— باب واتسون، رئیس پیشین IPCC

سناریوهای احتمالی و شکاف انتشار گازها

گزارش شکاف انتشار گازهای گلخانه‌ای نشان می‌دهد که تعهدات فعلی دولت‌ها با نیازهای واقعی زمین فاصله فاحشی دارد. برای اینکه بتوان دمای زمین را به سطح مطلوب بازگرداند، کاهش انتشار گازها باید طبق جدول زیر پیش برود:

در خوش‌بینانه‌ترین حالت، دما ممکن است ابتدا به ۱٫۷ یا ۱٫۸ درجه برسد و سپس با استفاده از فناوری‌های جذب مستقیم کربن کاهش یابد؛ اما حتی در این حالت نیز احتمال بازگشت به مرز ۱٫۵ درجه تا سال ۲۱۰۰ تنها ۵۰ درصد برآورد می‌شود.

پیامدهای اجتماعی و سیاسی تغییرات اقلیمی

افزایش دما تنها یک مسئله علمی نیست، بلکه یک بحران انسانی است. افزایش دمای جهانی به فراتر از ۲ درجه، آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به جوامع فقیر و آسیب‌پذیر تحمیل خواهد کرد. همچنین، خروج برخی قدرت‌های بزرگ از همکاری‌های اقلیمی، روند بهبود وضعیت را با کندی شدیدی مواجه کرده است.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، تأکید می‌کند که حتی با عبور از آستانه ۱٫۵ درجه، نباید تلاش‌ها را متوقف کرد. هدف باید بر محدود کردن مدت زمان این عبور و تلاش برای بازگرداندن دما به سطح ایمن در دهه‌های آینده متمرکز باشد.

نتیست‌گیری

وضعیت کنونی نشان می‌دهد که جهان در مسیر یک بحران اقلیمی جدی قرار دارد. اگرچه هدف ۱٫۵ درجه‌ای دشوار شده است، اما هر میزان کاهش در انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌تواند تفاوت میان بقا و فاجعه را در آینده‌ای نزدیک تعیین کند.