فاجعه ۴۶۰ میلیون دلاری نایت کپیتال؛ وقتی یک کد قدیمی بازار را ویران کرد

یک خطای نرم‌افزاری فاجعه‌بار در سامانه‌ی معاملات شرکت نایت کپیتال، تنها در مدت ۴۵ دقیقه باعث نابودی ۴۶۰ میلیون دلار از سرمایه این شرکت شد. این حادثه که یکی از گران‌ترین اشتباهات تاریخ بازارهای مالی محسوب می‌شود، ریشه در مدیریت ضعیف کدهای قدیمی و استقرار ناقص سیستم‌های جدید داشت.

جزئیات فاجعه در بازار سهام آمریکا

در نخستین دقایق معاملات در اول آگوست ۲۰۱۲، سامانه‌ی خودکار نایت کپیتال به جای اجرای ۲۱۲ سفارش مشتری، به شکلی کنترل‌نشده بیش از ۴ میلیون سفارش را به بازار ارسال کرد. این رفتار غیرعادی منجر به موارد زیر شد:

• معامله‌ی بی‌رویه ۳۹۷ میلیون سهم در بازار
• ایجاد چندین میلیارد دلار موقعیت مالی ناخواسته
• خسارت خالص بالغ بر ۴۶۰ میلیون دلار در کمتر از یک ساعت

ریشه‌یابی خطا: کد قدیمی و استقرار ناقص

بررسی‌های فنی نشان داد که این بحران ناشی از یک نقص برنامه‌نویسی قدیمی بود که از سال ۲۰۰۵ در سیستم وجود داشت. نایت کپیتال با تغییر ساختار کدهای خود، بخشی از قابلیت‌های قدیمی را حذف نکرده بود. با استقرار کد جدید برای برنامه‌ی Retail Liquidity Program، این قابلیت‌های منسوخ دوباره فعال شدند.

این تداخل باعث شد سفارش‌ها به جای مسیرهای استاندارد، از طریق قابلیت‌های معیوب قدیمی ارسال شوند و چرخه ارسال سفارش‌های تکراری آغاز گردد.

شکست در سیستم‌های نظارتی و هشدارها

یکی از جنبه‌های تکان‌دهنده این حادثه، وجود هشدارهای سیستماتیک اما نادیده گرفته شده بود. پیش از آغاز معاملات، سیستم داخلی شرکت ۹۷ ایمیل خودکار حاوی خطاهای استقرار کد برای کارکنان ارسال کرده بود، اما به دلیل عدم تعریف این پیام‌ها به‌عنوان هشدار رسمی، هیچ اقدامی صورت نگرفت.

کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در گزارش خود به نقاط ضعف زیر اشاره کرد:

پیامدهای قانونی و جریمه‌ها

در نهایت، نایت کپیتال برای پایان دادن به پرونده‌های حقوقی، با پرداخت ۱۲ میلیون دلار جریمه به SEC موافقت کرد. این شرکت همچنین موظف شد تحت نظارت یک مشاور مستقل، تمامی فرایندهای آزمایش، استقرار کد و ارزیابی ریسک خود را بازنگری کند.

این حادثه یادآور اهمیت حیاتی کنترل‌های امنیتی در سامانه‌های معاملاتی خودکار و ضرورت وجود پروتکل‌های سخت‌گیرانه برای مدیریت ریسک در دنیای فناوری مالی است.