ال‌نینو و تهدید جدی جنگل‌های حرا و صخره‌های مرجانی با کاهش سطح آب

پدیده اقلیمی ال‌نینو که معمولاً با گرمایش و بارش‌های شدید شناخته می‌شود، در مناطق خاصی از اقیانوس آرام پیامدهای ویرانگری دارد. کاهش ناگهانی سطح آب دریا در اطراف سواحل استرالیا و منطقه مثلث مرجانی، تهدیدی جدی برای بقای جنگل‌های حرا، صخره‌های مرجانی و علفزارهای دریایی ایجاد کرده است.

تأثیر مخرب ال‌نینو بر جنگل‌های حرا

بر اساس یافته‌های پژوهشگران، دوره‌های شدید ال‌نینو در دهه‌های گذشته، خسارات جبران‌ناپذیری به پوشش گیاهی ساحلی وارد کرده‌اند. نورمن دوک، از محققان دانشگاه جیمز کوک، به وقوع دو دوره بحرانی در سال‌های ۱۹۸۲-۱۹۸۳ و ۲۰۱۵-۲۰۱۶ اشاره می‌کند که طی آن بخش‌های وسیعی از جنگل‌های حرا در شمال استرالیا از بین رفتند.

در جریان رویداد سال ۲۰۱۵، تغییرات زیر مشاهده شد:

• میزان افت سطح آب: بین ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر
• مدت تداوم: دست‌کم شش ماه مداوم
• مساحت آسیب‌دیده: حدود ۷۶ کیلومتر مربع از جنگل‌های حرا
• محدوده جغرافیایی: امتداد دو هزار کیلومتری سواحل خلیج کارپنتاریا

این افت سطح آب باعث شد درختان حرا به دلیل کمبود رطوبت و عدم دسترسی کافی به آب دریا، در اثر خشکی از بین بروند.

سازوکار تغییرات سطح آب در اقیانوس آرام

در حالت عادی، بادهای تجاری آب‌های گرم را به سمت غرب و سواحل استرالیا هدایت می‌کنند. اما با وقوع ال‌نینو، این بادها تضعیف شده یا تغییر مسیر می‌دهند. این تغییر باعث می‌شود آب‌ها به سمت شرق اقیانوس آرام حرکت کنند و نوعی اثر الاکلنگی ایجاد شود؛ به طوری که سطح آب در شرق بالا رفته و در غرب، از جمله سواحل استرالیا، به شدت کاهش می‌یابد.

"کاهش دامنه‌ی جزرومد می‌تواند باعث شود جنگل‌های حرا برای مدت طولانی‌تری بدون آب باقی بمانند و در نهایت نابود شوند."

نیل سنتیلان، پژوهشگر دانشگاه مک‌کواری، تأکید می‌کند که چرخه‌های جزرومد نقشی کلیدی در شدت این بحران ایفا می‌کنند.

تهدید برای صخره‌های مرجانی و علفزارهای دریایی

پیامدهای این پدیده تنها به جنگل‌ها محدود نمی‌شود. کاهش عمق آب باعث می‌شود صخره‌های مرجانی و علفزارهای دریایی در زمان جزر، برای مدت طولانی‌تری در معرض هوا و خشکی قرار بگیرند. علاوه بر این، کم شدن عمق آب باعث افزایش دمای محیط می‌شود که با گرمایش جهانی، اثرات مخرب خود را بر مرجان‌ها دوچندان می‌کند.

تحقیقات ماهواره‌ای سال ۲۰۲۵ نشان داده است که در دوره ۲۰۱۵-۲۰۱۶، حدود ۳۴ درصد از ناهنجاری‌های شاخص پوشش گیاهی جنگل‌های حرا، مستقیماً با تغییرات سطح آب دریا در ارتباط بوده است.

نتیجه‌گیری

اگرچه موج‌های گرمایی عامل اصلی سفیدشدگی مرجان‌ها شناخته می‌شوند، اما ال‌نینو و کاهش سطح آب دریا نیز به عنوان یک عامل مکمل و خطرناک در نابودی اکوسیستم‌های دریایی نقش دارند. درک دقیق‌تر این رابطه برای حفاظت از تنوع زیستی اقیانوس آرام ضروری است.