کشف کارت‌های بانکی مشکوک در نانوایی‌ها؛ چالش نظارت بر توزیع آرد یارانه‌ای

افشا شدن وجود تعداد زیادی کارت بانکی در برخی واحدهای نانوایی، پرسش‌های جدی را درباره کارایی سیستم‌های نظارتی در کنترل توزیع آرد یارانه‌ای مطرح کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی متصدیان با ثبت تراکنش‌های ساختگی، سعی در افزایش سهمیه آرد خود دارند که این امر می‌تواند منجر به خروج این کالای استراتژیک از چرخه رسمی و حتی قاچاق آن شود.

چالش‌های سامانه نانینو در مقابله با تراکنش‌های صوری

سامانه نانینو به عنوان ابزار اصلی هوشمندسازی یارانه، وظیفه محاسبه سهمیه آرد بر اساس میزان فروش نان را بر عهده دارد. با این حال، کشف صدها کارت بانکی در نانوایی نیکشهر نشان می‌دهد که ممکن است از این سامانه برای ایجاد تقاضای کاذب استفاده شود.

رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران در این باره اظهار داشت که اگر تراکنش‌های یک کارت بانکی از حد متعارف فراتر رود، سیستم باید قادر به شناسایی آن باشد. با این حال، شکاف‌های موجود در شناسایی این الگوهای غیرعادی، فرصت را برای سوءاستفاده از آرد یارانه‌ای فراهم کرده است.

پیشینه تخلفات در توزیع آرد یارانه‌ای

پرونده نیکشهر تنها نمونه‌ای از این دست تخلفات نیست. گزارش‌های نظارتی نشان‌دهنده موارد مشابه در نقاط دیگر کشور است:

• خواف: توقیف ۱۲۲ کارت بانکی در یک واحد نانوایی برای بررسی تراکنش‌های مشکوک.
• یاسوج: کشف ۹۳ کارت بانکی و محکومیت متخلف به پرداخت دو میلیارد ریال جریمه بابت ثبت تراکنش‌های ساختگی.

این موارد نشان می‌دهند که استفاده از کارت‌های بانکی متعدد برای ثبت فروش‌های غیرواقعی، روشی سازمان‌یافته برای دریافت سهمیه اضافی آرد یارانه‌ای است.

راهکارهای مهار قاچاق و سوءاستفاده از سهمیه‌ها

برای مقابله با این پدیده، تنها اتکا به پایش تراکنش‌های بانکی کافی به نظر نمی‌رسد. کارشناسان بر لزوم اجرای ترکیبی از روش‌های زیر تأکید دارند:

در نهایت، تنها با ترکیب نظارت دیجیتال و بازرسی‌های فیزیکی دقیق می‌توان از انحراف آرد یارانه‌ای و ورود آن به بازارهای غیررسمی جلوگیری کرد.

در مجموع، پرونده‌های اخیر در نیکشهر و سایر مناطق، ضرورت بازنگری در سازوکارهای کنترلی سامانه نانینو را بیش از پیش نمایان می‌کند تا از هدررفت منابع دولتی و قاچاق کالاهای یارانه‌ای جلوگیری شود.