سهم ایران از بازار وارداتی عراق با وجود کاهش کل واردات، ۱۳ درصد باقی ماند

با وجود کاهش چشمگیر سطح واردات در بازار عراق، سهم ایران از بازار وارداتی عراق همچنان در سطح ۱۳ درصد باقی مانده است که نشان‌دهنده پایداری نسبی محصولات ایرانی در این بازار کلیدی است.

جهانبخش سنجابی شیرازی، دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق، در تحلیل وضعیت موجود تأکید کرد که اگرچه حجم صادرات ایران به این کشور در نیمه نخست سال جاری نسبت به سال گذشته کاهش یافته، اما این روند افت از میانگین کاهش صادرات ایران به سایر مقاصد جهانی کمتر بوده است.

چالش‌های اصلی در مسیر تجارت ایران و عراق

تجارت میان دو کشور با مجموعه‌ای از موانع پیچیده روبروست که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مشکلات مالی و بانکی: دشواری در انتقال پول و تسویه مطالبات تجاری به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی، دوره بازگشت سرمایه را طولانی و ریسک فعالیت را افزایش می‌دهد.
• بی‌ثباتی در مقررات: تغییرات ناگهانی در ضوابط صادراتی، الزامات رفع تعهد ارزی و ثبت سفارش، امکان برنامه‌ریزی دقیق را از فعالان اقتصادی می‌گیرد.
• موانع لجستیکی و گمرکی: ناهماهنگی در رویه‌های اجرایی، محدودیت ظرفیت پایانه‌ها و طولانی شدن فرآیند کنترل اسناد، هزینه‌های نهایی تجارت را بالا می‌برد.

ضرورت ارتقای رقابت‌پذیری در بازار عراق

دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی خاطرنشان کرد که مزیت همسایگی به تنهایی برای حفظ جایگاه ایران در سهم ایران از بازار وارداتی عراق کافی نخواهد بود. شرکت‌های بین‌المللی رقیب به شدت در تلاش برای تصاحب این بازار هستند.

"برای تبدیل شدن از فروش مقطعی به همکاری‌های پایدار، صادرکنندگان باید بر کیفیت، قیمت رقابتی، بسته‌بندی مناسب و خدمات پس از فروش تمرکز کنند."

همچنین در حوزه فنی، هماهنگی در استانداردهای بهداشتی و قرنطینه برای کالاهای کشاورزی و غذایی از اهمیت حیاتی برخوردار است تا از توقف محموله‌ها و افزایش هزینه‌های انبارداری جلوگیری شود.

راهکارهای توسعه همکاری‌های اقتصادی

برای عبور از وضعیت فعلی و رسیدن به رشد پایدار، نیاز به یک برنامه هماهنگ میان دولت‌ها و بخش خصوصی است. محورهای اصلی این برنامه عبارتند از:

1. توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی و ایجاد انبارها و سردخانه‌های استاندارد.
2. شفاف‌سازی رویه‌های گمرکی و ایجاد سازوکارهای الکترونیکی برای تبادل اسناد.
3. کاهش نااطمینانی‌های ناشی از شرایط سیاسی و امنیتی در منطقه و اطلاع‌رسانی به‌موقع به صادرکنندگان.

در نهایت، عراق تنها یک مقصد صادراتی نیست، بلکه بستری برای سرمایه‌گذاری مشترک و توسعه زنجیره‌های ارزش صنعتی است که می‌تواند روابط دو کشور را از سطح مبادلات ساده به همکاری‌های عمیق اقتصادی ارتقا دهد.