تلاش اوکراین برای ساخت شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل جهت مقابله با اختلال استارلینک

اوکراین در اقدامی راهبردی برای مقابله با وابستگی‌های تکنولوژیک و اختلالات ارتباطی در میدان جنگ، تلاش خود را برای ایجاد نخستین شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل آغاز کرده است. این حرکت در پی محدودیت‌های اعمال شده بر سامانه‌های آمریکایی، ضرورتی حیاتی برای حفظ امنیت ملی این کشور تلقی می‌شود.

تلاش برای استقلال از زیرساخت‌های خارجی

ارتش اوکراین با امضای توافق‌نامه‌ای با دو شرکت پیشرو فنلاندی، یعنی نوکیا و آیس‌آی (ICEYE)، مسیر توسعه یک زیرساخت ارتباطی خودکفا را هموار کرده است. هدف اصلی این همکاری، دستیابی به سامانه‌های ماهواره‌ای امن و با عملکرد بالا است که کنترل کامل آن‌ها در اختیار خود اوکراین باشد.

این تصمیم پس از تجربه تلخ اختلال در دسترسی به خدمات استارلینک و نسخه نظامی آن، یعنی استار‌شیلد، اتخاذ شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که محدودیت‌های اعمال شده بر این سامانه‌ها، منجر به کاهش سرعت ارتباطات در پهپادهای اوکراینی و حتی سقوط برخی از آن‌ها در حین عملیات شده است.

چالش‌های وابستگی به اسپیس‌ایکس و سیاست‌های آمریکا

در حال حاضر، بخش بزرگی از داده‌های نظامی اوکراین از طریق منظومه ماهواره‌ای شرکت اسپیس‌ایکس تامین می‌شود. با این حال، وابستگی به زیرساخت‌هایی که تحت کنترل دولت آمریکا و تصمیمات فردی مدیرانی نظیر ایلان ماسک قرار دارد، یک نقطه ضعف استراتژیک در شرایط جنگی محسوب می‌شود.

"کشورها در هر شرایطی به ارتباطاتی نیاز دارند که بتوانند به آن‌ها اتکا کنند. شبکه‌های ماهواره‌ای در زمان اختلال زیرساخت‌های زمینی، نقش حیاتی در حفظ تاب‌آوری ایفا می‌کنند."

میکو هوتالا، از مقامات ارشد نوکیا، تاکید دارد که این همکاری با هدف افزایش کنترل اوکراین بر ارتباطات حیاتی خود و کاهش آسیب‌پذیری در برابر تغییرات سیاسی یا فنی در سطح بین‌المللی صورت می‌گیرد.

نقش فناوری رادار در امنیت اطلاعاتی

شرکت ICEYE که از پیش نیز در حمایت از اوکراین نقش داشته، از فناوری پیشرفته رادار دهانه ترکیبی (SAR) برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌کند. این فناوری مزیت‌های زیر را برای عملیات‌های نظامی فراهم می‌آورد:

• تصویربرداری در هر شرایط جوی: عدم وابستگی به روشنایی روز یا وضعیت آب و هوا.
• دقت بالا در رصد زمین: امکان ارزیابی دقیق شرایط میدانی برای برنامه‌ریزی‌های نظامی.
• پشتیبانی از پهپادها: تامین داده‌های مورد نیاز برای هدایت ربات‌های پرنده در فواصل طولانی.

با این حال، این فعالیت‌ها بدون چالش نبوده است؛ چرا که گزارش‌ها از نزدیکی ماهواره‌های بازرسی روسیه به ماهواره‌های شرکت ICEYE حکایت دارد که نشان‌دهنده شدت رقابت در فضای فوقانی است.

نتیجه‌گیری: تلاش اوکراین برای ایجاد یک شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل، فراتر از یک پروژه فنی، یک ضرورت دفاعی برای مقابله با نفوذ و محدودیت‌های سیاسی قدرت‌های بزرگ است تا بتواند در میدان نبرد، کنترل خود را بر ابزارهای جنگی خود حفظ کند.