بحران در زنجیره تأمین آرد؛ نگرانی از افزایش قیمت نان و افت کیفیت تولید

بررسی‌های اخیر در حوزه زنجیره تأمین مواد غذایی نشان می‌دهد که تغییر در ساختار عرضه آرد و نان می‌تواند پیامدهای اقتصادی و کیفی گسترده‌ای برای جامعه به همراه داشته باشد. رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف تهران نسبت به پیامدهای منفی طرح‌های جدید و تغییر در سهمیه‌بندی‌ها هشدار داد.

چالش‌های فنی در طرح فروش کیلویی نان

محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصفاف تهران، معتقد است اگرچه فروش کیلویی نان ممکن است از نظر شفافیت قیمت برای مشتری جذاب به نظر برسد، اما از نظر فنی با پیچیدگی‌های زیادی روبروست.

او با اشاره به استانداردهای وزن و رطوبت، خاطرنشان کرد که در این روش، قیمت بر اساس وزن چانه خمیر محاسبه می‌شود. به عنوان مثال، اگر وزن یک چانه خمیر ۶۰۰ گرم باشد، پس از پخت حدود ۴۰۰ گرم نان حاصل می‌شود؛ به این معنا که برای تأمین یک کیلوگرم نان، مصرف‌کننده به حدود ۲.۵ عدد نان نیاز خواهد داشت.

"عدم جبران هزینه‌های جانبی تولید در مدل کیلویی، می‌تواند منجر به افزایش غیرعادی وزن خمیر و در نهایت افت شدید کیفیت نان تولیدی شود."

بحران سهمیه آرد و تهدید معیشت نانوایان

یکی از نگرانی‌های اصلی، انتقال مدیریت سهمیه‌های آرد نوع ۶ از شرکت بازرگانی دولتی به بخش خصوصی است. این تغییر سیاست، واحدهای نانوایی سنتی، حجیم و صنعتی را با چالش‌های زیر روبرو کرده است:

• افزایش شدید هزینه‌ها: خرید آرد با قیمت آزاد، هزینه‌های تولید را تا ۳ برابر افزایش می‌دهد.
• فشار نقدینگی: نیاز به سرمایه در گردش برای تأمین مواد اولیه به شدت بالا رفته است.
• خطر تعطیلی: عدم دسترسی به آرد با قیمت مناسب، منجر به توقف فعالیت بسیاری از واحدها می‌شود.

این اختلال در تأمین مواد اولیه، نه تنها سلامت کسب‌وکارها را تهدید می‌کند، بلکه معیشت کارگران بخش نانوایی را نیز در استان‌های مختلف از جمله اصفهان، شیراز و اهواز با بحران مواجه خواهد کرد.

تحلیل اقتصادی: فشار بر سرمایه در گردش

از نظر محاسباتی، تغییر در نحوه تأمین آرد، فشار مالی سنگینی را بر تولیدکنندگان وارد می‌کند. برای درک بهتر این بحران، جدول زیر مقایسه نیاز نقدینگی را نشان می‌دهد:

این جهش در نیاز به سرمایه، اکثر واحدهای نانوایی را از توان مالی خارج کرده و ابهام در قیمت‌گذاری را به شدت افزایش می‌دهد.

در نهایت، نیاز به مداخله مراجع ذی‌صلاح برای اجرای دقیق مصوبات دولت و رفع چالش‌های زنجیره تأمین آرد و نان ضروری به نظر می‌رسد تا از افزایش قیمت نان و افت کیفیت آن جلوگیری شود.