اضطراب در ایران؛ تهرانی‌ها در صدر آسیب‌های روانی و بی‌میلی به درمان

نتایج جدیدترین پیمایش ملی نشان می‌دهد که اضطراب در میان شهروندان ایرانی، به‌ویژه در کلان‌شهرها، به سطوح نگران‌کننده‌ای رسیده است. این گزارش که بر پایه سنجش سلامت روان پس از بحران‌های اخیر تهیه شده، از شکاف عمیق میان تشخیص آسیب روانی و تمایل به درمان خبر می‌دهد.

وضعیت سلامت روان در ایران پس از بحران‌های اخیر

طرح ملی سنجش سلامت روان که با هدف ارزیابی آثار روان‌شناختی بحران‌ها و جنگ اجرا شد، طی بازه‌ای از خرداد تا تیرماه با مشارکت یک میلیون نفر انجام گرفت. این پیمایش گسترده نشان داد که بحران‌های اجتماعی تأثیرات عمیقی بر روان جامعه داشته است.

بر اساس داده‌های منتشر شده، ترکیب جمعیت شرکت‌کننده شامل گروه‌های مختلف سنی و تحصیلی بوده است، اما مشخص شد که افراد متاهل (بیش از ۶۰ درصد) و جوانان در گروه‌های سنی ۱۸ تا ۴۵ سال، بیشترین مشارکت را در این طرح داشته‌اند.

شکاف میان تشخیص اضطراب و پیگیری درمان

یکی از چالش‌برانگیزترین یافته‌های این گزارش، عدم تمایل شهروندان به پیگیری فرآیند درمان است. با وجود شناسایی تعداد زیادی از افراد در معرض خطر، نرخ مراجعه به مراکز مشاوره بسیار پایین گزارش شده است.

این آمار نشان می‌دهد که از هر ۷۰ هزار نفر پراضطراب، تنها حدود ۱۵ درصد موفق به دریافت خدمات تخصصی شده‌اند که این موضوع نشان‌دهنده نیاز مبرم به بهبود دسترسی یا آگاهی‌بخشی در حوزه سلامت روان است.

کالبدشکافی اضطراب در استان‌های مختلف

بررسی‌های جغرافیایی نشان می‌دهد که سطح اضطراب با تراکم جمعیت و بزرگی شهرها رابطه مستقیم دارد. استان‌های پرجمعیت با بیشترین میزان آسیب روانی مواجه هستند.

• تهران: با ۲۰.۱۵ درصد جمعیت پراضطراب، در صدر لیست آسیب‌دیدگی قرار دارد.
• خراسان رضوی: با ۸.۸۴ درصد، در رتبه دوم قرار گرفته است.
• اصفهان: با ۶.۶۵ درصد میزان اضطراب، رتبه سوم را به خود اختصاص داده است.

در مقابل، استان‌هایی نظیر اردبیل، سمنان و خراسان شمالی با نرخ کمتر از یک درصد، کمترین میزان اضطراب را در میان جمعیت خود گزارش کرده‌اند.

نتیجه‌گیری نهایی

نتایج این طرح ملی هشدار می‌دهد که اگرچه ابزارهای شناسایی اضطراب در کشور تقویت شده است، اما نرخ پایین پیگیری درمان توسط شهروندان، به‌ویژه در پایتخت، یک چالش جدی برای نظام سلامت است. مدیریت بحران‌های روانی نیازمند فراتر از شناسایی، و حرکت به سمت تسهیل درمان و کاهش تابوهای سلامت روان است.