زرشک خراسان جنوبی؛ چالش‌های بازار و برنامه‌های حمایتی با بودجه ۱۳۰ میلیارد تومانی

با نزدیک شدن به فصل برداشت، زرشک خراسان جنوبی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ محصولی که با پیش‌بینی تولید ۱۲۰ هزار تن و تخصیص بودجه‌ای بالغ بر ۱۳۰ میلیارد تومان، نیازمند ساماندهی دقیق در بازار و تقویت زنجیره ارزش برای حمایت از هزاران کشاورز منطقه است.

چالش‌های تولید و ظرفیت‌های زرشک در خراسان جنوبی

بر اساس آمارهای رسمی، سطح زیرکشت زرشک در این استان به بیش از ۲۹ هزار هکتار می‌رسد که بخش عمده آن را باغات آبی تشکیل می‌دهند. با توجه به عملکرد میانگین ۵ تا ۵.۵ تن در هر هکتار، انتظار می‌رود امسال شاهد تولید انبوهی باشیم که مدیریت عرضه آن اهمیت حیاتی دارد.

محدودیت زمانی برداشت و هزینه‌های بالای تولید شامل نهاده‌ها و نیروی کار، فشار مضاعفی بر کشاورزان وارد می‌کند. از این رو، ایجاد یک بازار پایدار و تضمین قیمت مناسب، از اصلی‌ترین دغدغه‌های فعالان این حوزه در فصل برداشت است.

برنامه‌های حمایتی و خرید توافقی محصول

برای مقابله با نوسانات بازار، طرح خرید توافقی زرشک در چهار مرکز مشخص‌شده استان با مشارکت تعاونی‌های روستایی در حال برنامه‌ریزی است. این اقدام با هدف جلوگیری از فروش زیر قیمت و ساماندهی عرضه انجام می‌شود.

در همین راستا، استاندار خراسان جنوبی بر اهمیت تخصیص اعتبار ۱۳۰ میلیارد تومانی برای حمایت از خریداران و واحدهای تولیدی تأکید کرده است. هدف از این بودجه، تضمین توان مالی تشکل‌ها برای جذب محصول و جلوگیری از تضییع حقوق تولیدکنندگان است.

توسعه صنایع تبدیلی و زنجیره ارزش

یکی از راهکارهای بنیادین برای خروج از چرخه‌ی فروش محصول خام، تمرکز بر صنایع تبدیلی است. راه‌اندازی واحدهای تولید کنسانتره و فرآوری در داخل استان می‌تواند ارزش افزوده زرشک را به شدت افزایش داده و منافع اقتصادی بیشتری را برای منطقه حفظ کند.

«توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد بازارهای جدید، تنها راهی است که می‌تواند وابستگی کشاورزان به فروش فوری در فصل برداشت را کاهش دهد و درآمد پایدار ایجاد کند.»

بنیاد علوی نیز با اختصاص بیش از ۹۶ میلیارد تومان تسهیلات، در حال تقویت زیرساخت‌های پس از برداشت از جمله سردخانه‌ها، واحدهای سورتینگ و باراندازها است تا مدیریت بهتر محصول از تولید تا توزیع میسر شود.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

ساماندهی بازار زرشک خراسان جنوبی مستلزم پیوند میان حمایت‌های مالی دولت، فعالیت‌های تعاونی‌ها و توسعه زیرساخت‌های فرآوری است. تنها با ایجاد یک بازار منظم و تبدیل تولید خام به محصولات فرآوری‌شده، می‌توان از ظرفیت‌های عظیم این محصول برای رونق اقتصاد روستایی استان بهره برد.