سوخت‌بری؛ مسیر مرگبار بیکاری در روستاهای کرمان و بحران بی‌سرپرست ماندن زنان

روایت مرگبار از جاده‌های پرخطر؛ وقتی بیکاری به قیمت جان تمام می‌شود

در حاشیه مناطق روستایی استان کرمان، سوخت‌بری نه یک انتخاب، بلکه تنها راه نجات از گرسنگی در میان بیکاری گسترده است. این فعالیت که در پایین‌ترین سطح زنجیره قاچاق قرار دارد، زندگی بسیاری از خانواده‌ها را با کابوس مرگ و آتش گره زده است.

چرخه سود و زیان در مسیر بم تا ایرانشهر

بر اساس روایت‌های میدانی، فرآیند جابه‌جایی سوخت با ساختاری پیچیده اما ناعادلانه انجام می‌شود. در حالی که رانندگان با ریسک تصادف و آتش‌سوزی روبرو هستند، بخش بزرگی از سود به واسطه‌ها تعلق می‌گیرد.

«ما از سر ناچاری این مسیر را می‌رویم؛ اگر شغل دیگری بود، هیچ‌کدام از جوانان را به این کار نمی‌کشاندیم.»

آسیب‌های اجتماعی و فاجعه انسانی در روستاها

پیامدهای سوخت‌بری فراتر از حوادث جاده‌ای است و به یک بحران اجتماعی در مناطق محروم تبدیل شده است. آمارها نشان می‌دهند که:

• حدود ۵۰ درصد از زنان روستا به دلیل از دست دادن همسران خود در حوادث جاده‌ای، تنها مانده‌اند.
• بیش از ۹۵ درصد از جمعیت جوان در برخی مناطق، تنها منبع درآمدی خود را در این فعالیت پرخطر می‌بینند.
• حوادث آتش‌سوزی اغلب به قدری شدید است که تنها بقایای بسیار اندکی از پیکر قربانیان باقی می‌ماند.

تهدیدات امنیتی؛ از آتش‌سوزی تا سرقت‌های سازمان‌یافته

علاوه بر خطر انفجار، سوخت‌بری با تهدیدهای امنیتی جدی مانند سرقت خودرو و محموله نیز همراه است. سارقان جاده‌ای با استفاده از روش‌های حرفه‌ای، خودروهای حامل سوخت را ربوده و به سمت مرزهای غیرقابل کنترل می‌برند.

«گاهی صبح از خانه خارج می‌شویم بدون اینکه امید داشته باشیم دوباره به خانه برگردیم؛ دزدها ماشین را می‌برند و دیگر اثری از آن نیست.»

جمع‌بندی و نیاز به مداخله

واقعیت تلخ سوخت‌بری نشان‌دهنده شکاف عمیق میان نیازهای معیشتی مردم و نبود فرصت‌های شغلی پایدار است. بدون ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی و اشتغال‌زایی در مناطق محرومی نظیر ریگان، این چرخه مرگبار همچنان به قربانی گرفتن جوانان ادامه خواهد داد.