تأثیر ال‌نینو بر بارش‌های ایران؛ پیش‌بینی بارش‌های زودتر و احتمال برف سنگین در زمستان

تحلیل‌های علمی جدید از تأثیر پدیده ال‌نینو بر وضعیت آب‌وهوای ایران، نشان می‌دهد که برخلاف برخی شایعات، نباید منتظر وقوع سیل‌های گسترده و ناگهانی بود؛ با این حال، احتمال آغاز زودتر از موعد بارش‌های پاییزی و تقویت وضعیت رطوبتی کشور در ماه‌های پیش رو وجود دارد.

تأثیر پدیده ال‌نینو بر الگوی بارش‌های ایران

دکتر عزت‌الله رئیسی اردکانی، متخصص برجسته هیدروژئولوژی، با بررسی سازوکارهای جوی تأکید کرد که پدیده ال‌نینو لزوماً به معنای وقوع حوادث حدی در ایران نیست. وی خاطرنشان کرد که افزایش دمای آب در شرق اقیانوس آرام می‌تواند الگوهای باد را تغییر دهد، اما تأثیر آن بر ایران پیچیده و وابسته به چندین الگوی دورپیوندی دیگر است.

بر اساس تحلیل‌های وی، انتظار می‌رود روند بارش‌ها در ایران با تغییرات زیر همراه باشد:

• آغاز زودتر بارش‌ها: احتمال شروع بارش‌های مؤثر از اواخر مهرماه یا اوایل آبان‌ماه.
• مناطق هدف: تمرکز اولیه بارش‌ها در مناطق غربی و جنوب غربی کشور (دامنه‌های زاگرس).
• گسترش رطوبت: حرکت تدریجی سامانه‌ها به سمت مناطق مرکزی و تهران.

بررسی دقیق‌تر مدل‌های هواشناسی و پیش‌بینی‌ها

یکی از نکات کلیدی مطرح شده توسط این متخصص، انتقاد از اتکای بیش از حد به مدل‌های هواشناسی خارجی است. وی معتقد است که دقت این مدل‌ها در پیش‌بینی‌های بلندمدت ممکن است به ۶۰ درصد محدود شود و سازمان هواشناسی باید به سمت توسعه مدل‌های بومی حرکت کند.

"نباید بر اساس پیش‌بینی‌های بلندمدت که قطعیت بالایی ندارند، درباره وقوع بارش‌های سیل‌آسا اظهارنظر قطعی کرد."

همچنین وی میان بارش‌های ناشی از سامانه‌های کلاسیک و بارش‌های نقطه‌ای (همرفتی) تفکیک قائل شد و افزود که رگبارهای شدید و ناگهانی معمولاً ناشی از ناپایداری‌های موضعی هستند و ارتباط مستقیمی با ال‌نینو ندارند.

احتمال بارش برف سنگین در زمستان

در مورد وضعیت زمستان، امکان وقوع بارش‌های برف سنگین در صورتی فراهم می‌شود که توده‌های هوای بسیار سرد از سمت سیبری با سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای برخورد کنند. این برخورد می‌تواند باعث تقویت وضعیت برف در مناطق مختلف کشور شود.

در نهایت، انتظار می‌رود با تضعیف شدن گرمای هوا در اواسط آبان، شرایط برای فعالیت سامانه‌های بارشی کلاسیک فراهم شده و وضعیت رطوبتی کشور نسبت به سال گذشته بهبود یابد.