هوش مصنوعی، حقوق بشر و صلح؛ چالش‌های اخلاقی و حقوقی در عصر الگوریتم‌ها

همایش تخصصی هوش مصنوعی، حقوق بشر و صلح با هدف واکاوی چالش‌های انسانی و حقوقی فناوری‌های نوظهور در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد. در این نشست، کارشناسان بر ضرورت ایجاد چارچوب‌های قانونی برای کنترل قدرت الگوریتم‌ها و حفظ کرامت انسانی تأکید کردند.

چالش‌های عدالت کیفری و مفهوم زندان الگوریتمی

در یکی از پنل‌های این همایش، موضوع کاربرد فناوری در سیستم قضایی مورد بحث قرار گرفت. متخصصان نسبت به استفاده‌های نادرست از هوش مصنوعی در فرآیند دادرسی هشدار دادند.

• نظارت نامرئی: خطر گسترش کنترل‌های پنهان بر رفتار و آزادی افراد.
• عدالت ترمیمی: ضرورت استفاده از فناوری برای بازپروری به جای صرفاً کنترل و سرکوب.
• خطای قضاوت: مخاطرات واگذاری تصمیمات حیاتی و قضاوت‌های فردی به ماشین‌ها.

«واگذاری عقل و قدرت قضاوت به ماشین، یکی از بزرگترین تهدیدهای موجود برای ساختارهای حقوقی سنتی است.»

هوش مصنوعی و حقوق بین‌الملل؛ رقابت یا همکاری؟

در بحث مربوط به روابط بین‌الملل، تمرکز قدرت در دست شرکت‌های بزرگ فناوری و پیامدهای رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی مورد تحلیل قرار گرفت. کارشناسان معتقدند برای حفظ دموکراسی، شفافیت در تصمیم‌گیری‌های عمومی توسط الگوریتم‌ها الزامی است.

همچنین بر ضرورت تدوین پروژه‌های ملی و تعریف اولویت‌های مشخص برای جلوگیری از وابستگی تکنولوژیک تأکید شد.

آینده حرفه حقوق و ضرورت تسلیح جامعه حقوقی

در جمع‌بندی نهایی، بر این نکته تأکید شد که آینده مشاغل حقوقی و وکالت به‌طور مستقیم تحت تأثیر هوش مصنوعی قرار خواهد گرفت. برای بقا در این عرصه، تغییر رویکرد آموزشی ضروری است:

نتیجه‌گیری

همایش مذکور با این هشدار به پایان رسید که اگر مدیریت ریسک و نظارت انسانی بر سیستم‌های هوشمند رعایت نشود، هوش مصنوعی می‌تواند از ابزاری برای پیشرفت، به ابزاری برای تبعیض، جنگ و سلب هویت انسانی تبدیل شود. مدیریت هوشمندانه این فناوری، کلید حفظ صلح و حقوق بشر در آینده است.