شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه؛ گامی برای مقابله با قاچاق بنزین

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی از آغاز مرحله جدید مدیریت مصرف سوخت با هدف شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه خبر داد تا از تخلیه بی‌هویت بنزین از مخازن جلوگیری شود.

ضرورت جایگزینی کارت‌های آزاد با کارت شخصی

کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش، در نشست خبری اخیر اعلام کرد که در نیمه نخست شهریورماه، حدود ۴۱ درصد از بنزین مصرفی کشور معادل ۵۹ میلیون لیتر روزانه، بدون مشخص بودن هویت مصرف‌کننده و از طریق کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها تخلیه شده است.

او تأکید کرد که برخلاف کارت‌های شخصی که تمامی جزئیات شامل پلاک، نوع کاربری و میزان سهمیه را ثبت می‌کنند، در استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه، مشخص نیست چه کسی و چه مقداری سوخت دریافت کرده است. این موضوع راه را برای رصد دقیق رفتار مصرف باز می‌گذارد.

جزئیات طرح جدید و سازوکار احراز هویت

طرح جدید که بر اساس مصوبات هیات وزیران و با استناد به قانون برنامه هفتم اجرا می‌شود، از طریق یک سامانه مستقل از سامانه هوشمند سوخت سال ۱۳۸۶ عمل می‌کند. در این روش:

• رانندگان با استفاده از کارت بانکی، یک توکن یا رمز چهاررقمی اختصاصی دریافت می‌کنند.
• فرآیند احراز هویت مستقیماً از طریق بانک مرکزی و اطلاعات مالکان خودرو انجام می‌شود.
• میانگین زمان انجام فرآیند سوخت‌گیری به کمتر از ۳۰ ثانیه رسیده است.

این زیرساخت جدید، ابزاری کارآمد برای مقابله با خروج سوخت از شبکه و قاچاق محسوب می‌شود؛ چرا که موارد غیرمتعارف مانند سوخت‌گیری بیش از ۱۰۰ بار در روز با یک کد ملی، به سرعت شناسایی می‌گردد.

نتایج فاز پایلوت و کاهش مصرف بنزین

بررسی‌های انجام شده در ۲۵۰ جایگاه در استان تهران نشان می‌دهد که اجرای تدریجی این طرح، سهم استفاده از کارت شخصی را از ۴۹ درصد به ۵۸ درصد افزایش داده است. این تغییر رفتار منجر به:

همچنین در استان‌های مرزی مانند کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی، جمع‌آوری کارت‌های اضطراری منجر به کاهش ۱۴ درصدی مصرف بنزین و حذف صف‌های طولانی شده است.

حمایت از رانندگان ناوگان اینترنتی

در راستای حمایت از رانندگان موتورسیکلت و خودروهای اینترنتی در مناطقی که فاقد کارت جایگاه هستند، سهمیه بنزین ۱۰ هزار تومانی بر اساس میزان پیمایش ماهانه به صورت مستقیم در کارت سوخت شخصی آن‌ها شارژ می‌شود. این سهمیه برای پیمایش‌های مختلف، از ۱۰۰ تا ۳۰۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شده است.

در نهایت، اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری گامی استراتژیک برای کنترل مصرف انرژی و شفاف‌سازی توزیع فرآورده‌های نفتی در کشور است که با همکاری نهادهای مالی و امنیتی در حال گسترش است.