انسان دنیسووا؛ بازسازی چهره و ویژگی‌های فیزیکی فسیل‌های ۲۰۰ هزار ساله چین

پژوهشگران با بازبینی دقیق بقایای استخوانی که قدمتی نزدیک به دو قرن هزاره دارند، موفق شدند پرده از رازهای چهره انسان دنیسووا بردارند. این کشف جدید که بر پایه تحلیل‌های پروتئینی انجام شده، مسیر درک ما از تکامل انسان در آسیا را تغییر می‌دهد.

بازگشت به محوطه شوجیایائو؛ هویت جدید فسیل‌های قدیمی

استخوان‌هایی که نخستین بار در سال ۱۹۷۴ در شمال چین کشف شده بودند، مدت‌ها در میان گروه‌های مختلف انسان‌تباران دسته‌بندی می‌شدند. با این حال، بررسی‌های مولکولی اخیر بر روی پروتئین‌های موجود در این فسیل‌ها که قدمتی بین ۱۳۸ تا ۱۹۹ هزار سال دارند، نتایج خیره‌کننده‌ای را به همراه داشته است.

دانشمندان با شناسایی تغییرات ساختاری خاص در پروتئین‌ها، دریافتند که این بقایا برخلاف تصورات قبلی که آن‌ها را به گونه «هومو جولُوئنسیس» نسبت می‌دادند، در واقع متعلق به تبار انسان دنیسووا هستند. این یافته‌ها، اعتبار شواهد ژنتیکی پیشین را تقویت می‌کند.

ویژگی‌های ظاهری؛ چهره‌ای میان سنت و مدرنیته

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این مطالعه، امکان توصیف دقیق ویژگی‌های فیزیکی این گونه است. با توجه به سلامت نسبی بخش‌های جمجمه و فک کشف‌شده، ویژگی‌های زیر برای انسان دنیسووا بازسازی شده است:

• جمجمه: پهن و نسبتاً کوتاه
• پیشانی: کم‌ارتفاع و با شیب متمایل به عقب
• ناحیه چشم: دارای برجستگی استخوانی مشخص بالای ابروها و کاسه‌های چشم چهارگوش
• صورت: تخت با گونه‌های کم‌برآمده و پل بینی صاف

این ویژگی‌ها ترکیبی از صفات انسان‌های باستانی مانند انسان راست‌قامت و برخی ویژگی‌های مشابه با انسان‌های امروزی است که شباهت آن‌ها را با «انسان اژدها» در چین افزایش می‌دهد.

پیامدهای علمی؛ حل معمای آشفتگی پلیستوسن

این کشف می‌تواند به حل چالش‌های مربوط به دوران پلیستوسن میانی کمک کند؛ دورانی که با اصطلاح «آشفتگی پلیستوسن میانی» شناخته می‌شود، زیرا جایگاه دقیق گونه‌های مختلف در آن زمان هنوز مشخص نیست.

اگر فرضیه تعلق تمامی فسیل‌های مشابه در مناطق دالی و هوالونگ‌دونگ به تبار دنیسووا تایید شود، نقش این گونه در پراکندگی جغرافیایی و تاریخ تکامل بشر به طور کامل بازتعریف خواهد شد.

در نهایت، این پژوهش که در ژورنال معتبر Nature منتشر شده است، یکی از کامل‌ترین مجموعه‌های فسیلی را برای مطالعه سبک زندگی، ابزارسازی و شیوه‌های بقای این خویشاوند منقرض‌شده در اختیار بشر قرار می‌دهد.