قاضی نابینا گامبیا؛ مبارزه با سیستمی که برای بینایان طراحی شده است

محمد کربالی، نخستین قاضی نابینا در کشور گامبیا، با تکیه بر فناوری‌های نوین و اراده‌ای پولادین، در حال به چالش کشیدن سیستمی است که اساساً برای افراد بینا طراحی شده است. او با مدیریت بیش از ۱۰۰۰ پرونده حقوقی، نشان داده است که محدودیت‌های جسمی نباید مانع از حضور در سطوح بالای مدیریتی و قضایی شود.

تکیه بر فناوری برای مدیریت دادگاه‌های گامبیا

در دادگاه بانجول، محمد کربالی با استفاده از ابزارهای دیجیتال پیشرفته، فرآیند رسیدگی به پرونده‌ها را هدایت می‌کند. او برای خواندن اسناد و احکام از نرم‌افزار صفحه‌خوان JAWS بهره می‌برد و همچنین با استفاده از عینک‌های هوشمند مجهز به هوش مصنوعی، اطلاعات لازم را به‌صورت مستقل دریافت می‌کند.

این فناوری‌ها به او اجازه می‌دهند تا بدون نیاز به وابستگی مستقیم به دیگران، جریان جلسات را دنبال کرده و بر اساس صداها و جزئیات شنیداری، تصویری دقیق از فضای دادگاه در ذهن خود بسازد. با این حال، او تأکید می‌کند که تکنولوژی تنها بخشی از راهکار است و تغییر ساختاری سیستم ضرورت دارد.

شکاف میان قوانین و واقعیت‌های اجتماعی

اگرچه گامبیا در سال ۲۰۲۱ «قانون افراد دارای معلولیت» را تصویب کرد که بر اصول استقلال، عدم تبعیض و دسترسی برابر تأکید دارد، اما اجرای این قوانین در عمل با موانع جدی روبروست. گزارش‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از نهادهای عمومی همچنان فاقد زیرساخت‌های لازم برای پذیرش کامل افراد دارای توانایی‌های ویژه هستند.

این چالش‌ها تنها محدود به محیط دادگاه نیست؛ از پارلمان تا دانشگاه‌ها، افراد دارای معلولیت همچنان برای دستیابی به استقلال واقعی با تبعیض و محدودیت‌های ساختاری دست و پنجه نرم می‌کنند.

مسیر دشوار از مدرسه تا کرسی قضاوت

تجربه کربالی از دوران تحصیل در روستاهای منطقه رود مرکزی گامبیا آغاز شد؛ جایی که او با بی‌راهنمایی و ناامیدی معلمان و هم‌کلاسی‌ها روبرو بود. او با این هدف وارد عرصه حقوق شد که صدای کسانی باشد که شنیده نمی‌شوند و سیستم را به سمت شمول‌پذیری سوق دهد.

"معلولیت به معنای ناتوانی نیست؛ من برای تغییر سیستم و ایجاد فضایی فراگیر به قضاوت رسیدم."

امروزه او به عنوان رئیس فدراسیون معلولان گامبیا، تلاش می‌کند تا راه را برای نسل‌های آینده هموار کند و نشان دهد که توانمندی‌های انسانی فراتر از محدودیت‌های دیداری است.

در نهایت، داستان محمد کربالی فراتر از یک موفقیت فردی، یادآور ضرورت بازنگری در ساختارهای اجتماعی و قانونی است. او ثابت کرده است که برای تحقق عدالت، نه تنها حضور معلولان در نهادها، بلکه فراهم کردن ابزارهای لازم برای مشارکت مستقل آن‌ها حیاتی است.