امنیت خلیج فارس؛ وزیر خارجه عمان بر لزوم مشارکت ایران در ساختار منطقه‌ای تأکید کرد

وزیر امور خارجه عمان در سخنرانی اخیر خود در دانشگاه کمبریج، با نقد صریح سیاست‌های قدرت‌های خارجی، تأکید کرد که هرگونه تلاش برای حذف ایران از معادلات امنیتی، منجر به ایجاد ساختارهای ناکارآمد و بی‌ثبات در منطقه خواهد شد.

بدر بن حمد البوسعیدی، رئیس دستگاه دیپلماسی عمان، با اشاره به واقعیت‌های جغرافیایی و تاریخی، معتقد است که امنیت خلیج فارس بدون حضور فعال و مشارکت مستقیم تهران، عملاً غیرممکن و فاقد اعتبار است.

نقد سیاست‌های انحرافی و حذف ایران از منطقه

الْبوسعیدی در تحلیل خود از وضعیت فعلی منطقه، سیاست‌های تحمیلی خارجی را عاملی برای افزایش تنش‌ها دانست. وی اظهار داشت که تلاش برای معرفی ایران به عنوان یک تهدید منطقه‌ای، یکی از زیان‌بارترین اولویت‌هایی است که از سوی قدرت‌های فرامنطقه‌ای بر خلیج فارس تحمیل شده است.

وی با رد ادعای وجود خصومت بنیادین میان ایران و کشورهای عربی، بر این نکته تأکید کرد:

"عرب‌ها و ایرانی‌ها قرن‌ها در کنار یکدیگر و در صلح در اطراف خلیج فارس زندگی کرده‌اند. ایران با جمعیت ۹۳ میلیونی و تاریخ کهن، یک واقعیت انکارناپذیر در منطقه است."

به گفته وزیر خارجه عمان، محرومیت نظام‌مند ایران از ایفای نقش در ترتیبات امنیتی طی دهه‌های گذشته، پیامدهای منفی عمیقی را متوجه کل منطقه کرده است.

پیامدهای وابستگی امنیتی به قدرت‌های خارجی

رئیس دیپلماسی عمان با نگاهی تاریخی به روند حضور نظامی آمریکا در منطقه، از دکترین کارتر در سال ۱۹۸۰ تا استقرار ناوگان پنجم در بحرین، انتقاد کرد. وی معتقد است این وابستگی، مانع از شکل‌گیری سازوکارهای مستقل و بومی شده است.

نکات کلیدی در مورد وابستگی امنیتی:

• تمرکز بر منافع ملی قدرت‌های خارجی به جای منافع مشترک منطقه
• پیچیده شدن پرونده‌های حیاتی مانند مذاکرات هسته‌ای و امنیت تنگه هرمز
• هزینه‌های سیاسی سنگین در ازای امنیت ظاهری و موقت

پیشنهاد پیمان عدم تعرض و امنیت مستقل

در راستای ارائه راهکار، البوسعیدی پیشنهاد احیای آرمان نشست مسقط در سال ۱۹۷۶ را مطرح کرد. هدف از این پیشنهاد، ایجاد یک ساختار امنیتی فراگیر با مشارکت ایران، عراق و شش عضو شورای همکاری خلیج فارس است.

وی بر ضرورت دستیابی به یک پیمان عدم تعرض میان هشت کشور ساحلی تأکید کرد و افزود که کشورهای منطقه باید مسئولیت طراحی و اجرای امنیت خود را بر عهده بگیرند و از اتکای مطلق به خارج فاصله بگیرند.

در پایان، وی با اشاره به نقش میانجی‌گرانه عمان در مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن، بر اهمیت رسیدن به تفاهم‌های عمل‌گرایانه برای تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید نمود.

در نهایت، دیدگاه عمان بر این اصل استوار است که امنیت پایدار در خلیج فارس تنها از طریق گفتگوهای منطقه‌ای و پذیرش واقعیت‌های قدرت‌های داخلی، به‌ویژه ایران، میسر خواهد بود.