سیاست خارجی صربستان؛ پیامدهای سقوط ووچیچ و تغییر در توازن قدرت

پایان دوران ۱۴ ساله حاکمیت الکساندر ووچیچ، سیاست خارجی صربستان را در آستانه یک تحول بنیادین و در عین حال بسیار تدریجی قرار داده است. پیروزی ائتلاف مخالفان در انتخابات اخیر، بلگراد را با چالش‌های پیچیده داخلی و فشارهای بین‌المللی برای بازتعریف جایگاه خود در جهان روبرو کرده است.

اولویت اصلاحات داخلی پیش از بازسازی روابط منطقه‌ای

با وجود انتظارات جهانی برای چرخش سریع صربستان به سمت غرب، کارشناسان معتقدند دولت جدید ابتدا باید با مسئله بازسازی نهادهای ملی مقابله کند. اصلاح ساختارهای قضایی، پلیس و رسانه‌ها که در دوران گذشته تحت کنترل بودند، پیش از هرگونه تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای انجام خواهد شد.

روابط با همسایگان در بالکان غربی، از جمله کرواشتی، کوزوو و بوسنی و هرزگوین، که پیش‌تر تحت تأثیر شعارهای ملی‌گرایانه بود، نیازمند ترمیم است. با این حال، متخصصان هشدار می‌دهند که «پاکسازی خانه» اولویت اصلی دولت جدید خواهد بود.

توازن میان روسیه، اوکراین و اتحادیه اروپا

در حوزه سیاست جهانی، سیاست خارجی صربستان احتمالاً کمترین میزان تغییر را تجربه خواهد کرد. صربستان همچنان به دنبال حفظ منافع خود در قبال روسیه، به‌ویژه در زمینه تامین گاز ارزان‌قیمت، خواهد بود.

تحلیلگران بر این باورند که:

• رابطه با مسکو از حالت ستایش بی‌قید و شرط خارج شده اما قطع نخواهد شد.
• صربستان احتمالاً از پیوستن به تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه خودداری می‌کند.
• موضع در قبال اوکراین و عدم به رسمیت شناختن الحاق کریمه همچنان پابرجا خواهد بود.

بازنگری در روابط استراتژیک با اسرائیل

رابطه نزدیک بلگراد با تل‌آویو نیز تحت بررسی قرار خواهد گرفت. اگرچه قطع همکاری با اسرائیل بعید به نظر می‌رسد، اما دولت جدید احتمالاً قراردادهای اخیر در زمینه‌های زیر را بازنگری می‌کند:

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

در نهایت، صربستان وارد عصر جدیدی شده است که در آن سیاست «نشستن بر چندین صندلی» مورد بازبینی قرار می‌گیرد. انتظار می‌رود بلگراد به سمت تقویت پیوند با اتحادیه اروپا حرکت کند، اما این مسیر نه از طریق تغییرات ناگهانی، بلکه از طریق اصلاحات ساختاری و بازسازی روابط با همسایگان طی خواهد شد.