تهدید امنیت غذایی آفریقا در پی بحران تنگه هرمز و افزایش قیمت کود

بحران‌های جاری در خاورمیانه و تنش‌های نظامی در نزدیکی تنگه هرمز، اکنون پیامدهای اقتصادی سنگینی را بر قاره آفریقا تحمیل کرده است. افزایش بی‌سابقه هزینه‌های سوخت و کودهای شیمیایی، امنیت غذایی میلیون‌ها نفر در این منطقه را با تهدیدی جدی روبرو ساخته است.

پیامدهای اقتصادی جنگ در خاورمیانه برای آفریقا

مقامات تجاری و مقامات سازمان ملل متحد هشدار داده‌اند که درگیری‌های جاری میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، هزینه‌های حیاتی کشاورزی را در آفریقا به شدت افزایش داده است. لوز ماریا دِ لا مورا، مدیر بخش تجارت بین‌الملل در آنکتاد (UNCTAD)، تأکید کرد که بحران در تنگه هرمز باید هرچه سریع‌تر حل شود تا دسترسی به کودهای ارزان برای جوامع روستایی فراهم گردد.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، افزایش قیمت کودهای شیمیایی باعث شده است بسیاری از کشورها استفاده از آن‌ها را کاهش دهند که این امر مستقیماً بر میزان برداشت محصولات کشاورزی در سال آینده تأثیر منفی خواهد گذاشت.

وضعیت بحرانی در کشورهای آفریقایی

تأثیرات این تنش‌ها در کشورهای مختلف آفریقا با شدت‌های متفاوتی مشاهده می‌شود:

• زیمبابوه: با توجه به اینکه ۷۰ درصد جمعیت این کشور به کشاورزی وابسته هستند، افزایش قیمت سوخت و کود یک نگرانی حیاتی است.
• اوگاندا: قیمت سوخت در این کشور بیش از دو برابر شده و ارزش شیلینگ اوگاند در برابر دلار آمریکا نیز ۱۰ درصد کاهش یافته است.
• جمهوری کنگو: تلاش برای کاهش وابستگی به صادرات مواد خام و افزایش ارزش افزوده در داخل کشور در دستور کار قرار دارد.

این اختلالات در زنجیره تأمین، فراتر از هزینه‌های مستقیم انرژی، اقتصادهای وابسته به کشاورزی را در معرض بی‌ثباتی قرار داده است.

چالش جذب سرمایه و عدالت در تجارت جهانی

"سرمایه از ریسک می‌هراسد و برای بازگشت سود، نیازمند قطعیت و ثبات است."

در حالی که کشورهای آفریقایی مانند زیمبابوه تلاش می‌کنند با بهره‌گیری از ذخایر مواد معدنی استراتژیک خود (از جمله لیتیوم و گرافیت)، سرمایه‌گذاران را جذب کنند، اما نابرابری در سیستم تجارت جهانی همچنان یک مانع بزرگ است. مقامات اوگاندایی معتقدند سیستم فعلی تجارت جهانی عادلانه نیست، اما تلاش برای تقویت تولید داخلی و زیرساخت‌های دیجیتال، راهکار اصلی برای مقابله با این نوسانات است.

در نهایت، بحران در تنگه هرمز تنها یک موضوع منطقه‌ای نیست، بلکه زنجیره‌ای از پیامدها را به همراه دارد که امنیت غذایی و ثبات اقتصادی مناطق دوردست مانند آفریقا را نیز به شدت متزلزل کرده است.