ممنوعیت استفاده از ChatGPT برای کارمندان دولت سوئد به دلیل نگرانی‌های امنیتی

دولت سوئد در اقدامی جدی برای حفاظت از امنیت ملی و حریم خصوصی، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی غیررسمی مانند ChatGPT و Claude را برای تمامی کارمندان بخش دولتی ممنوع اعلام کرد. این تصمیم با هدف جلوگیری از خروج داده‌های حساس از مرزهای دیجیتال اتحادیه اروپا اتخاذ شده است.

چالش امنیت داده‌ها و پدیده Shadow IT

مایکل وترکرانتز، از مقامات ارشد حوزه دیجیتالی‌سازی سوئد، با اشاره به خطرات استفاده از سرویس‌های تأییدنشده، هشدار داد که این ابزارها می‌توانند منجر به بروز آسیب‌پذیری‌های امنیتی شوند. او از اصطلاح Shadow IT برای توصیف نرم‌افزارهایی استفاده کرد که خارج از نظارت بخش فناوری اطلاعات سازمان‌ها به کار گرفته می‌شوند.

بررسی‌های انجام شده در اداره حمل‌ونقل سوئد نشان داده است که استفاده از چت‌بات‌ها بدون وجود قراردادهای سازمانی مشخص، ریسک بزرگی را ایجاد می‌کند؛ زیرا:

• اطلاعات وارد شده ممکن است برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی ذخیره شوند.
• دسترسی توسعه‌دهندگان خارجی به داده‌های محرمانه امکان‌پذیر می‌شود.
• فرآیند حسابرسی و نظارت بر داده‌ها با چالش‌های حقوقی روبرو می‌گردد.

جایگزینی با ابزارهای تأییدشده و قانون‌مند

با وجود این محدودیت‌ها، دولت سوئد مسیر استفاده از فناوری را کاملاً مسدود نکرده است. در واقع، کارکنان همچنان مجاز هستند از پلتفرم‌های دارای پروتکل‌های امنیتی و قراردادهای شرکتی مانند مایکروسافت کوپایلت استفاده کنند. این ابزارها تحت کنترل‌های امنیتی سخت‌گیرانه‌تری قرار دارند تا از سلامت اطلاعات اطمینان حاصل شود.

«استفاده از سرویس‌های تأییدنشده می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای امنیت اطلاعات کشور سوئد به همراه داشته باشد.»

پیشینه محدودیت‌های هوش مصنوعی در اروپا

این اقدام سوئد بخشی از یک روند گسترده‌تر در اروپا برای رعایت مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR) است. پیش از این نیز استفاده از سرویس‌هایی نظیر DeepSeek چین به دلیل نگرانی از قوانین داده‌های این کشور و احتمال دسترسی نهادهای خارجی به سرورها، با محدودیت‌های جدی در اتحادیه اروپا و ایالات متحده مواجه شده بود.

در نهایت، تصمیم سوئد نشان‌دهنده اولویت دادن به امنیت ملی و حریم خصوصی در برابر سرعت پذیرش فناوری‌های جدید است. دولت این کشور تلاش می‌کند با ایجاد تعادل میان نوآوری و امنیت، از نشت اطلاعات استراتژیک جلوگیری کند.