بی‌نیازی از واردات بنزین؛ عوامل کاهش مصرف و جایگزینی با CNG

برآورد جدید مقامات مسئول نشان می‌دهد که با مدیریت مصرف و تغییر در ساختار سوخت‌رسانی، کشور در مسیر بی‌نیازی از واردات بنزین قرار گرفته است. این تحول در حالی رخ می‌دهد که پیش از این، تأمین ارز برای واردات این فرآورده از چالش‌های جدی اقتصاد ملی به شمار می‌رفت.

عوامل کلیدی در کاهش نیاز به واردات بنزین

حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه اوپکس، در تحلیل شرایط فعلی اعلام کرد که سه عامل اصلی باعث شده است تا فشار بر واردات سوخت کاهش یابد. او معتقد است که ورود به فصل پاییز و کاهش سفرهای تابستانی، اولین گام در جهت کاهش تقاضا بوده است.

عامل دوم، افزایش نرخ سوم بنزین و کنترل دقیق‌تر در جایگاه‌های سوخت‌رسانی است که مستقیماً بر رفتار مصرف‌کنندگان اثر گذاشته است. همچنین، تغییر الگوی مصرف از بنزین به سمت سوخت جایگزین، نقش تعیین‌کننده‌ای در این روند داشته است.

«حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد از حجم مصرف بنزین در کشور، اکنون توسط سوخت گاز طبیعی فشرده (CNG) پوشش داده می‌شود.»

تحول در الگوی مصرف سوخت و نقش CNG

داده‌های آماری نشان می‌دهد که تغییر قیمت‌ها منجر به تغییر چشمگیر در میزان مصرف روزانه شده است. پس از تغییر نرخ سوم، میانگین مصرف از ۱۴۴ میلیون لیتر به ۱۳۳ میلیون لیتر کاهش یافته که نشان‌دهنده مدیریت موفق تقاضا است.

در این میان، نقش خودروهای عمومی در گذار به سوخت سبز بسیار حیاتی است. تمرکز بر تبدیل خودروهایی که روزانه بیش از ۳۰ لیتر بنزین مصرف می‌کنند به سیستم CNG، می‌تواند تأثیرات بسیار بزرگتری نسبت به خودروهای شخصی سبک داشته باشد.

ظرفیت پالایشی و چشم‌انداز آینده

برخلاف برخی تصورات، افزایش ظرفیت پالایشی عامل اصلی این بی‌نیازی نبوده است. پالایشگاه‌های موجود از مدت‌ها پیش با حداکثر توان خود فعالیت می‌کنند و تغییر در میزان واردات، بیشتر ناشی از مدیریت تقاضا و کنترل مصرف است.

با توجه به پیش‌بینی‌ها، انتظار می‌رود تا پایان سال جاری میلادی، تولید داخلی با میزان مصرف همخوانی داشته باشد و نیاز به تخصیص ۱۲ میلیارد دلار ارز برای واردات بنزین کاملاً مرتفع گردد.

در نهایت، به نظر می‌رسد ترکیبی از سیاست‌های قیمت‌گذاری، حمایت از سوخت جایگزین و تغییرات فصلی، کشور را در موقعیت جدیدی از امنیت انرژی قرار داده است که می‌تواند فشار بر منابع ارزی را به شدت کاهش دهد.