کشف احتمالی نخستین قمر فراخورشیدی در سامانه ستاره‌ای CD-35 2722

اخترشناسان با استفاده از فناوری‌های پیشرفته رصدخانه‌ی جنوبی اروپا، موفق به شناسایی نشانه‌هایی از یک قمر فراخورشیدی بسیار عظیم شده‌اند که می‌تواند مفاهیم کلاسیک در دانش نجوم را بازتعریف کند. این جرم مرموز که در سامانه ستاره‌ای CD-35 2722 یافت شده، برخلاف ماهواره‌های شناخته شده در منظومه شمسی، در مداری غیرمعمول قرار دارد.

ساختار منحصربه‌فرد سامانه CD-35 2722

در قلب این سامانه نسبتاً جوان، ستاره‌ای با جرمی معادل نیمی از خورشید قرار گرفته است. اما آنچه این سیستم را متمایز می‌کند، وجود یک کوتوله قهوه‌ای با جرمی حدود ۳۷ برابر مشتری است که به دور این ستاره می‌چرخد. یافته‌های جدید نشان می‌دهد که یک جرم غول‌پیکر دیگر نیز در حال گردش به دور این کوتوله قهوه‌ای است.

این آرایش خاص باعث شده تا پژوهشگران، این جرم را یک اگزوستلایت (Exosatellite) بنامند؛ چرا که به جای چرخش به دور یک سیاره، در مدار یک همراه بسیار پرجرم قرار گرفته است. این کشف، مرزهای میان ستاره، سیاره و ماه را در این سیستم بسیار مبهم و پیچیده کرده است.

چالش‌های علمی در تعریف ماهواره‌های دوردست

مقایسه جرم این جرم جدید با اجرام منظومه شمسی، ابعاد حیرت‌انگیز این کشف را نشان می‌دهد. طبق گزارش‌های منتشر شده در مجله Nature، این ماهواره احتمالی حداقل جرمی برابر با سیاره مشتری دارد. این موضوع باعث می‌شود که ما با یک ماهواره طبیعی بسیار پرجرم‌تر از هر آنچه در سیستم خودمان می‌شناسیم، روبرو باشیم.

آلیس زورلو، از پژوهشگران برجسته این مطالعه، تأکید می‌کند که در سامانه مذکور، تعاریف سنتی دیگر کارایی ندارند و درک ساختار این سامانه‌ها نیازمند پارادایم‌های جدیدی در علم نجوم است.

تکنولوژی رصد و آینده جستجوهای فضایی

تیم تحقیقاتی برای دستیابی به این نتایج از ابزار CRIRES+ بر روی تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) استفاده کرده است. آن‌ها با بهره‌گیری از روش سرعت شعاعی، توانستند لرزش‌های گرانشی بسیار ظریف ناشی از حرکت این جرم را شناسایی کنند.

«این سامانه، هرچند عجیب، اما واقعاً منحصربه‌فرد است و اولین شناسایی قابل قبول یک اگزوستلایت به شمار می‌رود.»

با ورود تلسکوپ بسیار بزرگ آینده (ELT) به مرحله عملیاتی، انتظار می‌رود که شناسایی ماهواره‌های کوچک‌تر و بررسی دقیق‌تر قمر فراخورشیدی در سایر سامانه‌های ستاره‌ای، سرعت بخشیده شود تا بتوانیم به درک بهتری از تکامل سیستم‌های سیاره‌ای دست یابیم.

در نهایت، کشف احتمالی این ماهواره غول‌پیکر، دریچه‌ای نو به سوی درک تعاملات گرانشی در کهکشان گشوده است و نشان می‌دهد که تنوع اجرام آسمانی بسیار فراتر از تصورات فعلی ماست.