جنبش دانشجویی صربستان با کنار زدن ووچیچ به قدرت رسید

جنبش اعتراضات دانشجویی صربستان با کنار زدن الکساندر ووچیچ، رهبر دیرپای این کشور، در انتخابات روز یکشنبه، تحولی بنیادین در ساختار سیاسی این کشور ایجاد کرد. این پیروزی که پس از دو سال اعتراضات مسالمت‌آمیز حاصل شده، اکنون کشور را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در مسیر کشورداری و تثبیت ثبات اقتصادی روبرو کرده است.

از جشن پیروزی تا چالش‌های کشورداری

پس از اعتراف الکساندر ووچیچ به شکست در رای‌گیری تاریخی، ده‌ها هزار نفر در سراسر صربستان به خیابان‌ها آمدند تا این لحظه را جشن بگیرند. با این حال، پرسش‌های اساسی درباره آینده این کشور همچنان پابرجا است؛ اینکه چه کسی از دل این جنبش بدون رهبر به عنوان نخست‌وزیر برمی‌خیزد و چگونه می‌تواند اقتصاد را مدیریت کند.

موسسه تحقیقاتی «تنیو گلوبال» معتقد است که این پیروزی می‌تواند تغییرات گسترده‌ای در حاکمیت قانون و خدمات عمومی ایجاد کند، اما مقاومت بوروکرات‌ها در برابر اصلاحات، مسیر گذار را دشوار خواهد کرد.

ریشه‌های اعتراضات و برنامه‌های آینده

این موج اعتراضی که ریشه در حادثه تلخ سال ۲۰۲۴ در شهر نووی‌ساد داشت، با محوریت مبارزه با فساد و پاسخگویی گسترش یافت. دانشجویان با انتخاب ۲۵۰ نماینده از میان متخصصان مختلف، مسیری جدید را ترسیم کرده‌اند:

• مبارزه با فساد: اولویت اصلی در برنامه‌های داخلی دولت جدید.
• سیاست خارجی: برگزاری همه‌پرسی برای عضویت در اتحادیه اروپا.
• حفظ ثبات: مدیریت روابط پیچیده با روسیه و چین.

آزمون سخت سیاست خارجی و اقتصاد

صربستان به عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد بالکان غربی، در موقعیت حساسی قرار دارد. دولت جدید باید میان حفظ روابط با روسیه (تأمین‌کننده اصلی گاز) و تلاش برای نزدیکی به اتحادیه اروپا، تعادلی برقرار کند. همچنین، تصویب بودجه پیش از پایان سال در شرایط افزایش بدهی‌های عمومی، یکی از وظایف فوری دولت جدید خواهد بود.

"نهادهای دولتی پس از ۱۴ سال حاکمیت ووچیچ، نیازمند یک فرآیند سم‌زدایی گسترده هستند."

در نهایت، موفقیت این جنبش دانشجویی در گرو توانایی آن‌ها برای تشکیل یک دولت منسجم و عبور از لایه‌های مقاومتی در ساختارهای قدرت قدیمی است.