بازسازی راز شیشه‌ی ۱۶۰۰ ساله؛ دانشمندان دستورالعمل رنگ‌های متغیر جام لیکرگوس را یافتند

دانشمندان دانشگاه شفیلد موفق شدند با بازسازی دقیق دستورالعمل ساخت شیشه‌ی دیکرویک (Dichroic)، راز رنگ‌های متغیر یکی از ارزشمندترین آثار باستانی جهان را کشف کنند. این دستاورد علمی، امکان خلق آثار هنری مدرن با ویژگی‌های نوری دقیقاً مشابه آثار دوران روم باستان را فراهم آورده است.

راز رنگ‌های متغیر در جام لیکرگوس

جام لیکرگوس که متعلق به حدود سال ۴۰۰ میلادی است، یکی از عجایب هفت‌گانه شیشه‌ای جهان محسوب می‌شود. ویژگی خیره‌کننده این جام این است که بسته به زاویه تابش نور، رنگ آن تغییر می‌کند؛ به طوری که در نور بازتابی سبز و در نور عبوری قرمز تیره به نظر می‌رسد.

تحقیقات نشان می‌دهد این پدیده ناشی از وجود نانوذرات طلا و نقره در میان ساختار شیشه است. این ذرات بسیار ریز باعث تغییر در ارتعاش الکترون‌ها در پاسخ به نور می‌شوند و در نتیجه، رنگ مشاهده شده با تغییر زاویه بیننده تغییر می‌کند.

بازسازی دستورالعمل با استفاده از علم نانو

تیم تحقیقاتی به سرپرستی لیسا هالندز و کارولین جکسون، پس از آزمایش‌های متعدد بر روی انواع کوره، سطح اکسیژن و حتی مواد افزودنی، موفق به یافتن ترکیب دقیق این شیشه شدند. این فرآیند پیچیده شامل ترکیب دقیق ذرات فلزی در فرآیند ذوب سیلیکا است.

از آزمایشگاه تا گالری‌های هنری

در ادامه این موفقیت علمی، الیوت واکر، هنرمند برجسته شیشه‌گری، با استفاده از این دستورالعمل بازسازی شده، یک مجسمه معاصر خلق کرده است. این اثر که ترکیبی از داستان لیکرگوس و مجسمه آتلیاس فارنس است، ادای احترامی به مهارت‌های بی‌نظیر صنعتگران باستان است.

"کار با شیشه‌ای که از ترکیبات و دستورالعمل‌های باستانی توسعه یافته، فرصتی بسیار نادر و هیجان‌انگیز است؛ این کار گویی دست دادن با شیشه‌گران گذشته است." — الیوت واکر

این مجسمه جدید قرار است در نمایشگاه‌های آینده در موزه شیشه‌ی ترنر دانشگاه شفیلد به نمایش گذاشته شود و پیوند میان علم نانو و هنر کلاسیک را به نمایش بگذارد.

در نهایت، بازسازی این تکنولوژی باستانی نه تنها یک پیروزی در حوزه باستان‌شناسی است، بلکه مسیرهای جدیدی را برای توسعه مواد نوری پایدار در فناوری‌های آینده می‌گشاید.